Ogólnopolskim Dniem Tornistra

1 października, każdego roku, obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Tornistra, ustanowiony w 2018 roku. Ta data symbolicznie rozpoczyna „Miesiąc ważenia tornistrów” – akcję mającą na celu sprawdzenie, jakie obciążenie noszą uczniowie na plecach na początku roku szkolnego. Chodzi nie tylko o symboliczne upamiętnienie, ale przede wszystkim o profilaktykę wad postawy u dzieci.

Geneza Ogólnopolskiego Dnia Tornistra

Inicjatywa Ogólnopolskiego Dnia Tornistra powstała dzięki współpracy Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej. W 2016 roku GIS przeprowadził ogólnopolskie badanie w szkołach podstawowych i gimnazjach, dotyczące obciążenia uczniów ciężarem tornistrów. Wyniki potwierdziły, że problem jest powszechny, co doprowadziło do ustanowienia stałej daty w kalendarzu oraz corocznej kampanii edukacyjnej, zamiast jednorazowych działań.

Dlaczego waga tornistra ma znaczenie?

Początek roku szkolnego to okres szczególnie ważny dla rozwoju kręgosłupa dziecka. Intensywny wzrost ciała oraz długie godziny spędzane w pozycji siedzącej w szkole zwiększają obciążenie pleców. Zbyt ciężki tornister dodatkowo obciąża barki, biodra i kolana, wymuszając niewłaściwą postawę. Skutki – takie jak boczne skrzywienie kręgosłupa czy przewlekłe napięcia mięśniowe – mogą być widoczne dopiero w dorosłości, gdy ich korekcja jest znacznie trudniejsza.

Choć problem nadmiernego obciążenia tornistrów jest znany od lat i poruszany przez rodziców, nauczycieli oraz lekarzy, a także regularnie pojawia się w mediach, od 2018 roku zyskał on stałe miejsce w kalendarzu i formę zorganizowanych działań profilaktycznych.

Jak prawidłowo spakować tornister?

Co roku, w ramach Ogólnopolskiego Dnia Tornistra, przypomina się kilka prostych zasad, które można stosować od pierwszego dnia szkoły:

– waga tornistra nie powinna przekraczać 10-15% masy ciała dziecka,
– cięższe przedmioty należy umieszczać na dnie, a lżejsze bliżej pleców,
– należy unikać zbędnych przedmiotów, takich jak zabawki czy pełne bidony,
– szelki powinny być szerokie, regulowane i dodatkowo zabezpieczone na klatce piersiowej.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze tornistra?

Oprócz odpowiedniego spakowania, kluczowy jest również wybór właściwego tornistra. Powinien mieć usztywnioną, wyprofilowaną ściankę przylegającą do pleców oraz kilka przegródek, które umożliwiają symetryczne rozłożenie ciężaru. Należy unikać sztywnych metalowych stelaży, ponieważ same w sobie zwiększają wagę plecaka. Modele na kółkach, choć wygodne, mogą obciążać sylwetkę w podobnym stopniu co źle dobrany plecak.

Warto również zwrócić uwagę na zawartość tornistra. Zamiast grubych zeszytów można używać cieńszych, a książki, które nie są potrzebne na co dzień, zostawiać w domu lub w szkolnej szafce.

Proste działania na co dzień

W ramach Ogólnopolskiego Dnia Tornistra do szkół i poradni dostarczane są materiały edukacyjne. Najprostszym działaniem, które można podjąć w domu, jest zważenie spakowanego tornistra. Jeśli jego waga przekracza zalecane normy, warto wspólnie z dzieckiem przejrzeć jego zawartość i usunąć niepotrzebne przedmioty. To niewielki wysiłek, który może znacząco odciążyć plecy dziecka na cały rok szkolny.

Ciekawostki

1. Ogólnopolski Dzień Tornistra otwiera coroczny „Miesiąc ważenia tornistrów”, w trakcie którego szkoły i poradnie sanitarno-epidemiologiczne sprawdzają obciążenie plecaków uczniów.
2. Zanim ustanowiono stałą datę, w 2016 roku Państwowa Inspekcja Sanitarna przeprowadziła ogólnopolskie badanie ciężaru tornistrów w szkołach podstawowych i gimnazjach.
3. Zalecenia sanitarne mówią, że sam pusty tornister nie powinien ważyć więcej niż około 1 kg, żeby zostawić zapas na książki i przybory.