Kalendarz świąt nietypowych · data stała
Ogólnopolski Dzień Ratownika Medycznego
Ogólnopolski Dzień Ratownika Medycznego, obchodzony 8 września, upamiętnia kluczową rolę ratowników w systemie ochrony zdrowia.
- Typ daty
- data stała
- Temat
- Zdrowie i profilaktyka
- Zasięg
- Polska
- Rok uchwalenia ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym
- 2006
Ogólnopolski Dzień Ratownika Medycznego – pochodzenie
Polska
Ogólnopolski Dzień Ratownika Medycznego obchodzony jest 8 września każdego roku, upamiętniając tych, którzy jako pierwsi niosą pomoc osobom w stanie zagrożenia życia. Data ta nie jest przypadkowa – to rocznica uchwalenia ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym z 8 września 2006 roku. Choć święto ustanowiono dopiero w 2022 roku, pierwsze ogólnopolskie obchody odbyły się w 2023 roku w Tychach.
Dlaczego akurat 8 września?
Ustawa z 2006 roku po raz pierwszy szczegółowo określiła status i uprawnienia ratownika medycznego. Jej powstanie przyspieszyła tragedia z 28 stycznia 2006 roku, gdy zawaliła się hala wystawowa w Chorzowie, zabijając 65 osób. Polskie Towarzystwo Ratowników Medycznych zaproponowało datę święta podczas prac nad ustawą z 1 grudnia 2022 roku, a Sejm tę propozycję przyjął.
Historia ratownictwa medycznego w Polsce
Początki ratownictwa medycznego w Polsce sięgają końca XIX wieku. Pierwsza karetka pogotowia wyjechała na ulice Krakowa 6 czerwca 1891 roku – był to powóz konny obsługiwany przez studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Inicjatorami byli Jaromir Mundy i Jan Wilczek z Krakowskiego Ochotniczego Towarzystwa Ratunkowego, którzy wzorowali się na rozwiązaniach wiedeńskich. Podobne stacje powstały później we Lwowie, Warszawie i Łodzi. W okresie międzywojennym ratownictwo rozwijało się pod patronatem Polskiego Czerwonego Krzyża, który prowadził szkolenia sanitarne i zajmował się przetaczaniem krwi. Mimo długiej tradycji, formalne uregulowanie zawodu nastąpiło dopiero w 2006 roku, a osobna ustawa zawodowa – w 2022 roku.
Obchody Ogólnopolskiego Dnia Ratownika Medycznego
Organizacją obchodów zajmuje się Polskie Towarzystwo Ratowników Medycznych. W programie znajduje się wręczenie Krzyża Zasługi „Bonum Pro Aliis” („Dobry dla innych”), minuta ciszy dla zmarłych ratowników oraz wykład i koncert.
- Wręczenie Krzyża Zasługi „Bonum Pro Aliis”
- Minuta ciszy dla zmarłych ratowników medycznych
- Wykład okolicznościowy i koncert
Zawód o krótkiej historii formalnych uprawnień
Choć ratownicy medyczni od lat są na pierwszym miejscu w sytuacjach kryzysowych, przez większość XX wieku ich praca nie miała jasno określonych ram kompetencji. Ogólnopolski Dzień Ratownika Medycznego ma symbolicznie podkreślić znaczenie tej profesji, a także przypomnieć o potrzebie dalszego rozwoju warunków pracy i prestiżu zawodu. Ustawa z 2022 roku wprowadziła samorząd zawodowy ratowników medycznych, dając im podobne umocowanie jak lekarzom czy pielęgniarkom, wraz z rzecznikiem interesów i głosem w dyskusjach o systemie ochrony zdrowia.
Jak uczcić Ogólnopolski Dzień Ratownika Medycznego?
Najprostszym gestem jest podziękowanie – słowne, przez kartkę lub wiadomość do zespołu ratownictwa, z którym miało się kontakt. Warto też sprawdzić, czy lokalne stacje pogotowia lub Polskie Towarzystwo Ratowników Medycznych organizują wydarzenia, i wesprzeć je swoją obecnością. Dla ratowników to szansa, by usłyszeć, że ich codzienna praca ma znaczenie.
Ciekawostki
- Pierwsza polska karetka pogotowia wyjechała na ulice Krakowa 6 czerwca 1891 roku i była konnym powozem z pięcioma noszami.
- Zawód ratownika medycznego doczekał się osobnej ustawy dopiero w grudniu 2022 roku.
- Pierwsze ogólnopolskie obchody święta zorganizowano w Tychach we wrześniu 2023 roku.