Międzynarodowy Dzień Ochrony Ekosystemu i Lasów Namorzynowych

Międzynarodowy Dzień Ochrony Ekosystemu i Lasów Namorzynowych obchodzony jest corocznie 26 lipca, aby zwrócić uwagę na jeden z najbardziej zagrożonych, ale kluczowych ekosystemów przybrzeżnych na świecie. Ustanowiony przez UNESCO w 2015 roku, ma na celu podniesienie świadomości na temat szybkiego zanikania namorzynów. W Polsce święto to jest mało znane, ponieważ lasy namorzynowe nie występują nad Bałtykiem.

Geneza święta

Święto zostało zaproponowane podczas 38. sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 2015 roku, w rezolucji 38C/70. Jego celem jest edukowanie społeczeństwa o unikalnym charakterze namorzynów oraz o tempie ich degradacji spowodowanej działalnością człowieka. Podobnie jak inne dni ustanowione przez agendy ONZ, ma charakter edukacyjny i nie jest dniem wolnym od pracy.

Czym są lasy namorzynowe?

Namorzyny to rośliny, w tym drzewa i krzewy, rosnące w strefie pływów, gdzie słona woda morska miesza się ze słodką wodą rzeczną. Wykształciły specjalne korzenie oddechowe, które umożliwiają im przetrwanie w trudnych warunkach. Występują głównie w tropikalnych i subtropikalnych regionach Azji Południowo-Wschodniej, Afryki Zachodniej i Ameryki Południowej. Niektóre gatunki tworzą gęste, trudne do przebycia gąszcze, inne rosną pojedynczo wzdłuż spokojnych zatok.

Dlaczego warto chronić namorzyny?

Namorzyny pełnią wiele istotnych funkcji ekologicznych i gospodarczych. Chronią wybrzeża przed sztormami, falami i erozją, stanowią siedlisko dla wielu gatunków ryb i skorupiaków, a także są jednym z najskuteczniejszych na Ziemi magazynów węgla (tzw. blue carbon), który jest gromadzony w mule i korzeniach przez setki lat. Dla lokalnych społeczności w Azji i Afryce namorzyny są źródłem utrzymania, dostarczając drewna na opał, miejsca połowów oraz stanowiąc atrakcję turystyczną.

Skala zagrożenia

Namorzyny są wycinane pod stawy hodowlane na krewetki, plantacje i rozwój turystyczny. Szacunki dotyczące utraconej powierzchni różnią się, ale większość badań wskazuje na znaczną utratę tych ekosystemów od połowy XX wieku. Dodatkowym zagrożeniem jest podnoszący się poziom mórz, który ogranicza przestrzeń dla namorzynów. W wielu regionach ekosystemy te znikają szybciej, niż są w pełni zbadane naukowo.

• Namorzyny magazynują węgiel skuteczniej niż lasy tropikalne.
• Chronią wybrzeża przed falami sztormowymi i tsunami.
• Są kluczowym siedliskiem dla wielu gatunków ryb komercyjnych.
• Ich zniszczenie uwalnia węgiel zgromadzony przez wieki, przyczyniając się do zmian klimatycznych.

Jak włączyć się w obchody tego dnia?

Choć w Polsce nie można sadzić namorzynów, można podjąć proste działania, takie jak sprawdzenie pochodzenia krewetek w diecie, wsparcie organizacji zajmujących się odtwarzaniem namorzynów lub edukowanie innych na temat tego ekosystemu. Ochrona namorzynów jest również ważna dla klimatu, ponieważ hektar namorzynów może zmagazynować więcej węgla niż hektar lasu na lądzie.

Ciekawostki

1. Namorzyny mają korzenie oddechowe, tak zwane pneumatofory, dzięki którym radzą sobie w zasolonym mule.
2. Największe powierzchnie lasów namorzynowych znajdują się w Indonezji, Brazylii i Nigerii.
3. Korzenie namorzynów spowalniają fale i ograniczają erozję wybrzeży podczas sztormów.
4. Namorzyny należą do najskuteczniejszych na świecie naturalnych magazynów węgla, tzw. blue carbon.