Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich

Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich w 2026 roku obchodzony będzie w weekend 15 i 16 sierpnia, choć często podawana jest sama niedziela. To wydarzenie, organizowane w trzeci pełny weekend sierpnia, łączy latarnie morskie i latarniowce na całym świecie, przyciągając radioamatorów i turystów. Święto zainicjowali krótkofalowcy, a dziś uczestniczy w nim blisko sto krajów.

Geneza święta

Pierwsza edycja International Lighthouse and Lightship Weekend (ILLW) odbyła się w 1998 roku dzięki inicjatywie Johna Forsytha i Mike’a Dalrymple’a ze szkockiej grupy Ayr Amateur Radio. Celem było promowanie wiedzy o latarniach, ochrony tych obiektów oraz integracja społeczności krótkofalowców. Obecnie wydarzenie koordynuje australijski radioamator Kevin Mulcahy (VK2CE), wspierany przez wolontariuszy i organizacje takie jak Radio Society of Great Britain czy Wireless Institute of Australia.

Dlaczego to weekend, a nie jeden dzień

ILLW nie ma stałej daty – zawsze przypada na trzeci weekend sierpnia. W 2026 roku będzie to 15 i 16 sierpnia, choć w kalendarzach często podawana jest niedziela. Warto to wiedzieć, planując udział, ponieważ data oficjalna różni się od daty realnych obchodów.

Latarnie morskie przed erą radia

Latarnie morskie odgrywały kluczową rolę w nawigacji na długo przed pojawieniem się radia. Za jeden z pierwszych przykładów uznaje się latarnię na wyspie Faros w Aleksandrii, zaliczaną do siedmiu cudów świata starożytnego. Przez wieki latarnicy dbali o ogień lub lampę, a ich praca zanikła w większości krajów w drugiej połowie XX wieku wraz z automatyzacją. ILLW przypomina o tej ludzkiej stronie historii latarnictwa.

Przebieg obchodów ILLW

Podczas ILLW radioamatorzy ustawiają stacje przy latarniach i na latarniowcach, nawiązując łączność z innymi stacjami na świecie. Udane połączenia potwierdzane są kartami QSL. Publiczność może obserwować sprzęt, a czasem nawet spróbować swoich sił w obsłudze radia. Równolegle Association of Lighthouse Keepers organizuje Lighthouse Heritage Weekend, podczas którego udostępniane są latarnie zwykle zamknięte dla zwiedzających.

Latarnie morskie w Polsce

Polskie wybrzeże posiada kilkanaście czynnych latarni, m.in. w Świnoujściu, Kołobrzegu, Stilo, Helu i Rozewiu. W sezonie letnim niektóre z nich oferują punkty widokowe, pozwalające podziwiać Bałtyk z dużej wysokości. Lokalne kluby krótkofalowców czasem organizują własne stacje terenowe, choć brakuje centralnego wykazu polskich uczestników ILLW.

Jak uczcić ILLW

Święto można uczcić na różne sposoby, nawet bez licencji krótkofalowca:

• odwiedzić lokalną latarnię i sprawdzić, czy organizuje dni otwarte;
• poszukać klubu krótkofalowców biorącego udział w ILLW;
• wybrać się na wieczorny spacer, by zobaczyć zapalone światła latarni;
• zgłębić historię polskich latarni i ich dawnych strażników.

ILLW to skromne święto, podobne do samej latarni – nie epatuje rozgłosem, ale przypomina o roli, jaką odgrywały one w historii, oraz o ludziach, którzy przez lata dbali o nie, zanim zastąpiła ich automatyka.

Ciekawostki

1. Pełna angielska nazwa wydarzenia to International Lighthouse and Lightship Weekend (ILLW) i obejmuje ono także latarniowce, czyli pływające latarnie morskie.
2. W akcji bierze udział około 95 krajów, a łączności radiowe nawiązywane są między stacjami przy latarniach na różnych kontynentach.
3. Równolegle Association of Lighthouse Keepers organizuje Lighthouse Heritage Weekend, podczas którego zwiedzający mogą wejść do latarni zwykle zamkniętych dla publiczności.