Międzynarodowy Dzień Edukacji

Międzynarodowy Dzień Edukacji obchodzony jest 24 stycznia z inicjatywy Organizacji Narodów Zjednoczonych, podkreślając kluczową rolę edukacji w budowaniu pokoju i rozwoju. To stosunkowo młode święto ONZ zostało wprowadzone do kalendarza międzynarodowego dopiero pod koniec drugiej dekady XXI wieku.

Geneza święta

24 stycznia jako Międzynarodowy Dzień Edukacji został ustanowiony 3 grudnia 2018 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w rezolucji 73/25. Wśród 59 państw współautorów rezolucji znalazła się m.in. Nigeria. Pierwsze oficjalne obchody odbyły się w styczniu 2019 roku, a ich koordynacją zajęła się UNESCO, wyspecjalizowana agenda ONZ ds. edukacji, nauki i kultury.

Dlaczego edukacja zyskała własny dzień ONZ?

Rezolucja powstała w kontekście Celów Zrównoważonego Rozwoju, a konkretnie Celu 4, dotyczącego powszechnego dostępu do jakościowej edukacji. ONZ podkreśla, że miliony dzieci na świecie nie uczęszczają do szkół, a edukacja jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi walki z ubóstwem i nierównościami. W uzasadnieniu rezolucji wskazano również, że bez edukacji trudno mówić o trwałym pokoju, stąd w nazwie święta pojawia się odniesienie zarówno do pokoju, jak i rozwoju.

Jak obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Edukacji?

Główne obchody przybierają formę konferencji, debat i publikacji raportów. UNESCO organizuje wydarzenie w Paryżu z udziałem przedstawicieli rządów, nauczycieli i uczniów. W wielu krajach szkoły i uczelnie angażują się lokalnie, organizując otwarte lekcje lub dyskusje o dostępie do nauki. W Polsce święto nie ma rozbudowanej tradycji, choć bywa odnotowywane przez środowiska oświatowe i akademickie, a niektóre uczelnie publikują dane o dostępności studiów.

• Pierwsze obchody odbyły się 24 stycznia 2019 roku.
• Każda edycja ma osobny temat przewodni ogłaszany przez UNESCO.

Związek z Celami Zrównoważonego Rozwoju

Data 24 stycznia została wybrana administracyjnie, bez odniesienia do konkretnej rocznicy historycznej. Różni się to od świąt upamiętniających, które mają korzenie w wydarzeniach z przeszłości. Międzynarodowy Dzień Edukacji ma charakter czysto instytucjonalny.

Stała data obchodów

Jest to kolejne święto ONZ o stałej dacie, co odróżnia je od np. Międzynarodowego Dnia Epilepsji, który przypada w konkretny dzień tygodnia, a nie w stały dzień miesiąca.

Patronat merytoryczny

Choć formalnie dzień ustanawia Zgromadzenie Ogólne ONZ, to treścią i programem zajmuje się UNESCO we współpracy z innymi agendami, takimi jak UNICEF. Przygotowują one materiały edukacyjne, raporty o stanie oświaty na świecie i rekomendacje dla rządów. Międzynarodowy Dzień Edukacji jest momentem, w którym te dane trafiają do szerszej opinii publicznej.

Jak uczcić Międzynarodowy Dzień Edukacji?

Poza oficjalnymi wydarzeniami można uczcić ten dzień w prosty sposób: sprawdzając dostęp do edukacji w najbliższej okolicy, wspierając lokalną bibliotekę lub rozmawiając z dzieckiem o znaczeniu szkoły. Takie działania wpisują się w ideę, którą ONZ chciało nadać temu świętu.

Ciekawostki

1. Rezolucję ustanawiającą ten dzień współtworzyło 59 państw członkowskich ONZ, w tym Nigeria jako główny inicjator.
2. Za koordynację obchodów odpowiada UNESCO, agenda ONZ do spraw edukacji, nauki i kultury.
3. Dzień wiąże się bezpośrednio z Celem 4 Zrównoważonego Rozwoju ONZ, dotyczącym dostępu do edukacji.