Niedziela

I Niedziela Wielkiego Postu

W 2026 roku: 22.02.2026 Fioletowy
Czas obchodów w roku liturgicznym
Adwent Narodzenie Pańskie Okres zwykły Wielki Post Triduum Okres Wielkanocny Okres zwykły

Pierwsza Niedziela Wielkiego Postu, przypadająca cztery dni po Środzie Popielcowej, rozpoczyna okres refleksji i duchowego przygotowania. W centrum czytań ewangelicznych znajduje się opis kuszenia Jezusa na pustyni, który nadaje ton całemu okresowi wielkopostnemu i wyjaśnia jego długość.

Czterdzieści dni próby

Ewangeliści podkreślają, że Jezus spędził na pustyni czterdzieści dni, poszcząc. Ta liczba, znacząca w Biblii jako symbol próby i przygotowania, nawiązuje do wędrówki Izraela przez pustynię po wyjściu z Egiptu oraz do czasu, jaki Mojżesz spędził na górze Synaj. Wielkopostne czterdzieści dni jest celowym nawiązaniem do tego samego wzorca, co znajduje odzwierciedlenie w łacińskiej nazwie okresu – Quadragesima.

Trzy pokusy i odpowiedzi Jezusa

Ewangelie Mateusza i Łukasza wymieniają trzy pokusy, którym Jezus stawia czoła: zamianę kamieni w chleb, rzucenie się ze szczytu świątyni oraz oddanie pokłonu w zamian za władzę nad światem. Na każdą z nich odpowiada cytatem z Księgi Powtórzonego Prawa, podkreślając znaczenie słowa Bożego. Tradycja katolicka interpretuje te sceny jako pokusy zaspokojenia potrzeb ciała, wystawienia Boga na próbę oraz zdobycia władzy bez przyjęcia krzyża.

Obrzęd wybrania katechumenów

Pierwsza Niedziela Wielkiego Postu ma szczególne znaczenie dla dorosłych przygotowujących się do chrztu. W tym dniu najczęściej odprawiany jest obrzęd wybrania, podczas którego katechumeni zostają uznani za wybranych do sakramentów. Ich imiona wpisuje się do księgi elektów, a Wielki Post staje się dla nich czasem bezpośredniego przygotowania do przyjęcia chrztu podczas Wigilii Paschalnej. Obrzędowi przewodniczy zwykle biskup w kościele katedralnym.

Rozpoczęcie nabożeństw wielkopostnych

Od tej niedzieli w polskich kościołach na stałe wpisują się w kalendarz nabożeństwa wielkopostne, takie jak Droga Krzyżowa w piątki oraz Gorzkie Żale w niedziele. Te ostatnie, powstałe w Warszawie na początku XVIII wieku, są wyjątkową polską tradycją, praktycznie nieznaną poza granicami kraju i środowiskami polonijnymi.

„Nie samym chlebem żyje człowiek, lecz każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych.”

Mt 4,4