Dzień Wikipedii

Dzień Wikipedii obchodzony jest 15 stycznia, upamiętniając uruchomienie encyklopedii w 2001 roku przez Jimmy’ego Walesa i Larry’ego Sangera. Z początkowego, niszowego projektu internetowego Wikipedia w ciągu dwóch dekad przekształciła się w jeden z najczęściej odwiedzanych serwisów na świecie.

Początki projektu

Wikipedia powstała jako uzupełnienie Nupedii – encyklopedii tworzonej wyłącznie przez ekspertów, która rozwijała się zbyt wolno. Otwarta formuła edycji, dostępna niemal dla każdego, okazała się na tyle skuteczna, że szybko przerosła pierwowzór. Pierwsza wersja językowa była angielska, ale już w tym samym roku powstały kolejne edycje, w tym polska.

Innowacyjny model współpracy

Model oparty na oprogramowaniu wiki, umożliwiającym edycję stron w przeglądarce, był wcześniej testowany na mniejszą skalę. Wikipedia jako pierwsza zastosowała go masowo do budowy encyklopedii, opierając się na zasadzie neutralnego punktu widzenia i weryfikowalności informacji, a nie na autorytecie pojedynczego eksperta.

Zarządzanie projektem

Choć formalnie serwisem zarządza Fundacja Wikimedia, codzienne decyzje dotyczące treści haseł podejmuje społeczność redaktorów – często poprzez jawne dyskusje na stronach artykułów. Doświadczeni edytorzy zdobywają uprawnienia administratorskie, które pozwalają im m.in. blokować wandalizmy czy chronić hasła przed nierzetelnymi edycjami. Ten rozproszony model bywa krytykowany za podatność na błędy, ale jednocześnie chroni projekt przed jednostronnym sterowaniem treścią.

Polska Wikipedia

Polskojęzyczna wersja należy do największych na świecie pod względem liczby haseł, obok angielskiej, niemieckiej czy francuskiej. Tworzą ją ochotnicy – często anonimowi, weryfikujący nawzajem swoje edycje. Wiele haseł o polskiej historii, geografii czy kulturze jest tu rozwiniętych szerzej niż w innych wersjach językowych, co świadczy o aktywności lokalnej społeczności redaktorów.

Wikipedia dziś

Serwis utrzymuje się wyłącznie z dobrowolnych wpłat, bez reklam – co jest świadomą decyzją Fundacji Wikimedia, mającą zapewnić niezależność treści. Mimo krytyki dotyczącej wiarygodności pojedynczych haseł, Wikipedia pozostaje jednym z pierwszych źródeł informacji dla milionów użytkowników na całym świecie.

Jak uczcić Dzień Wikipedii

• Poprawić drobną literówkę lub uzupełnić brakującą informację w wybranym haśle – edycja jest dostępna dla każdego.
• Wesprzeć finansowo Fundację Wikimedia, jeśli regularnie korzysta się z serwisu.
• Przeanalizować historię edycji ulubionego hasła – pokazuje ona, ile osób i czasu włożono w jego tworzenie.

Dzień Wikipedii to okazja, by przypomnieć, że za każdym artykułem stoją ludzie pracujący bez wynagrodzenia. To także moment, by zweryfikować wiarygodność źródeł podanych pod hasłem i upewnić się, że prowadzą one do rzetelnych materiałów.

Ciekawostki

1. Wikipedia powstała jako uzupełnienie encyklopedii Nupedia, pisanej wyłącznie przez ekspertów.
2. Współtwórcami projektu byli Jimmy Wales i Larry Sanger.
3. Serwis utrzymuje się z darowizn i nie wyświetla reklam.