Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnością

Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnością obchodzony jest 5 maja, co nawiązuje do Europejskiego Dnia Protestu przeciwko Dyskryminacji Osób Niepełnosprawnych, organizowanego od lat 90. przez środowiska na rzecz niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami.

Geneza daty

Choć nie ma jednoznacznych źródeł, data 5 maja została zapoczątkowana w latach 90. przez European Network on Independent Living, sieć organizacji broniących praw osób z niepełnosprawnościami do samodzielnego życia. W Polsce święto to nie ma oficjalnego ustanowienia, ale jest obchodzone jako dzień manifestacji i działań społecznych.

Cel obchodów

W wielu miastach Europy i Polski organizowane są manifestacje, marsze oraz pikiety, podczas których osoby z niepełnosprawnościami i ich wspierający domagają się zwiększenia dostępności przestrzeni publicznej, transportu, edukacji i rynku pracy. Głównym celem jest zwrócenie uwagi na systemowe bariery utrudniające życie osób z niepełnosprawnościami.

Najczęściej wymieniane bariery

• Architektoniczne – brak wind, podjazdów, wąskie drzwi, schody uniemożliwiające poruszanie się na wózku.
• Komunikacyjne – niedostosowany transport publiczny, brak informacji w alfabecie Braille’a lub języku migowym.
• Zawodowe – niższe wskaźniki zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w porównaniu do reszty społeczeństwa.
• Społeczne – utrwalone stereotypy i niskie oczekiwania wobec osób z niepełnosprawnościami, prowadzące do ich marginalizacji.

Polski kontekst prawny i społeczny

W Polsce prawa osób z niepełnosprawnościami reguluje m.in. Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, ratyfikowana w 2012 roku. Mimo istnienia przepisów, organizacje pozarządowe wskazują na rozbieżność między teorią a praktyką – wiele miejsc publicznych, budynków czy usług nadal nie jest w pełni dostępnych dla osób z ograniczeniami ruchowymi, wzrokowymi lub słuchowymi.

Jak uczcić Dzień Walki z Dyskryminacją?

Można na różne sposoby zaangażować się w obchody: sprawdzić dostępność własnego miejsca pracy lub domu dla osoby na wózku, wesprzeć lokalne inicjatywy na rzecz osób z niepełnosprawnościami lub zwrócić uwagę na język, jakim mówi się o niepełnosprawności na co dzień – unikanie stygmatyzujących określeń i promowanie szacunku dla różnorodności.

Ciekawostki

1. Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Polska ratyfikowała w 2012 roku, jako jeden z ostatnich krajów Unii Europejskiej.
2. Ruch na rzecz niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami wywodzi się z USA z lat 60. i 70. XX wieku, skąd trafił do Europy.
3. W wielu miastach 5 maja towarzyszą manifestacje i pikiety organizowane wspólnie przez różne organizacje pozarządowe.