Dzień Szewca

Dzień Szewca, obchodzony w Polsce 25 października, celebruje jedno z najstarszych rzemiosł świata – wytwarzanie i naprawę obuwia. Data ta nie jest przypadkowa, ponieważ zbiega się z liturgicznym wspomnieniem świętych Kryspiniana i Kryspiniana, patronów szewców w tradycji katolickiej.

Pochodzenie daty obchodów

Według tradycji hagiograficznej Kryspin i Kryspinian byli braćmi z rzymskiego rodu, którzy udali się do Galii, by głosić chrześcijaństwo, utrzymując się przy tym z rzemiosła szewskiego. Ponieśli śmierć męczeńską za panowania cesarza Dioklecjana w III wieku. Kościół katolicki wspomina ich 25 października, co stanowi podstawę dla obchodów Dnia Szewca.

Zanikające rzemiosło

Zawód szewca, łączący precyzję rękodzieła z umiejętnością pracy z materiałem, należy dziś do ginących profesji. W wielu mniejszych miastach działa już tylko jeden warsztat szewski, często prowadzony przez doświadczonego rzemieślnika, dla którego naprawa butów to nie tylko praca, ale też sposób na podtrzymanie tradycji. Ręczne wykonanie butów pozostaje symbolem prawdziwego rzemiosła, w przeciwieństwie do masowej produkcji.

W przeszłości szewcy w Polsce byli jedną z najliczniejszych i najbardziej zorganizowanych grup rzemieślniczych, działającą w cechach, które regulowały naukę zawodu i jakość wyrobów. Śladem tej tradycji są dziś nazwy ulic, takie jak Szewska, występujące w większości polskich miast.

Święty Kryspin w kulturze

Postać św. Kryspiniana pojawia się nie tylko w tradycji religijnej, ale także w kulturze. W sztuce „Henryk V” Williama Shakespeare’a pada monolog o „dniu świętego Kryspiniana”, który odnosi się do bitwy pod Azincourt w 1415 roku, historycznie rozegranej 25 października. To przypadkowe, ale znaczące nawiązanie łączy patrona szewców z jedną z najważniejszych bitew średniowiecznej Europy.

Polski bohater narodowy wśród szewców

W historii Polski znany jest Jan Kiliński, warszawski szewc i bohater narodowy, który w 1794 roku stanął na czele powstańców podczas insurekcji kościuszkowskiej, prowadząc walkę o wyzwolenie Warszawy spod rosyjskiej okupacji. Za swoje zasługi otrzymał stopień pułkownika, stając się symbolem tego, że rzemieślnicze pochodzenie nie przeszkadza w osiągnięciu wielkich rzeczy.

Jak uczcić Dzień Szewca?

Oto kilka pomysłów na docenienie tego zawodu:

• Naprawa butów zamiast ich wymiany na nowe – to prosty sposób na wsparcie lokalnego rzemiosła.
• Odwiedzenie działającego warsztatu szewskiego, jeśli takowy istnieje w okolicy.
• Docenienie ręcznie robionego obuwia jako alternatywy dla masowej produkcji.

Dzień Szewca to okazja, by przypomnieć, że za każdą parą butów stoi wielowiekowa tradycja rzemiosła. Nawet jeśli dziś trudno znaleźć szewca, wizyta w warsztacie pokazuje, że naprawa starych butów bywa lepszym wyborem niż kupno kolejnej, szybko zużywającej się pary.

Ciekawostki

1. Święci Kryspin i Kryspinian, patroni szewców, ponieśli śmierć męczeńską pod koniec III wieku za panowania cesarza Dioklecjana.
2. Do dnia świętego Kryspina nawiązuje słynny monolog z dramatu „Henryk V” Williama Shakespeare'a.
3. Bitwa pod Azincourt, do której odnosi się ten monolog, rozegrała się historycznie 25 października 1415 roku.