Dzień Strażaka

Dzień Strażaka obchodzony jest 4 maja, w dniu wspomnienia świętego Floriana, który jest patronem strażaków. Święto to ma umocowanie ustawowe, wynikające z nowelizacji ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z 2002 roku. Nie jest to dzień wolny od pracy, a dla strażaków często bywa dniem służbowym jak każdy inny. Święto obejmuje zarówno funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, jak i druhów z ochotniczych straży pożarnych.

Postać świętego Floriana i data 4 maja

Święty Florian był rzymskim oficerem służącym w prowincji Noricum (dzisiejsza Austria). Zginął w 304 roku podczas prześladowań za panowania Dioklecjana. Został utopiony w rzece Anizie, przywiązany do kamienia. Miejscem jego śmierci było Lauriacum, obecnie Lorch. Data 4 maja to dzień jego liturgicznego wspomnienia.

Relikwie świętego Floriana sprowadzono do Polski w 1184 roku za panowania Kazimierza Sprawiedliwego i umieszczono w kościele na Kleparzu pod Krakowem. W 1528 roku kościół ten ocalał z pożaru, który zniszczył niemal cały Kleparz. Od tego czasu przypisano mu opiekę nad strażakami.

Kogo obejmuje Dzień Strażaka

W Polsce funkcjonują dwie główne formacje związane z ochroną przeciwpożarową:

• Państwowa Straż Pożarna — zawodowa formacja utworzona w 1991 roku, działająca od 1992 roku;
• ochotnicze straże pożarne — stowarzyszenia przy gminach, których tradycja sięga XIX wieku. Są one najliczniejszą częścią sił ratowniczych w kraju.

Obie formacje współpracują w ramach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, uruchomionego w 1995 roku. System ten decyduje o tym, która jednostka (zawodowa czy ochotnicza) zostanie wysłana na miejsce zdarzenia. Obecnie większość wyjazdów straży pożarnej to tzw. miejscowe zagrożenia, takie jak kolizje, wichury czy podtopienia.

Ochotnicze straże pożarne odgrywają ważną rolę w życiu lokalnych społeczności. Remizy często pełnią funkcję miejsc spotkań, orkiestry dęte uczestniczą w uroczystościach, a młodzieżowe drużyny pożarnicze oferują dzieciom zajęcia pozalekcyjne. Dzień Strażaka jest w wielu miejscowościach świętem całej społeczności.

Czy 4 maja jest dniem wolnym od pracy?

Nie, Dzień Strażaka nie jest dniem wolnym od pracy. Często jednak data ta przypada w środku majowego weekendu, co prowadzi do nieporozumień. Sklepy i urzędy pracują normalnie, chyba że 4 maja wypada w niedzielę.

Obchody Dnia Strażaka

Centralne obchody organizuje Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, z udziałem najwyższych władz państwowych. Obejmują one apele, wręczenie odznaczeń i awanse. W województwach i powiatach odbywają się uroczystości lokalne, często połączone z mszami, przemarszami pocztów sztandarowych i festynami. W mniejszych miejscowościach święto to często integruje całą społeczność.

Wiele jednostek organizuje dni otwarte, podczas których można zapoznać się ze sprzętem strażackim, przetestować gaśnice czy poznać zasady bezpieczeństwa. Ochotnicze straże pożarne często łączą obchody z poświęceniem nowego sprzętu lub wręczeniem odznaczeń związkowych.

W kościołach odprawiane są msze w intencji strażaków, a poczty sztandarowe i orkiestry dęte biorą udział w uroczystościach. To jedno z niewielu świąt, w których splatają się warstwa państwowa i kościelna.

Jak uczcić Dzień Strażaka w domu

Można sprawdzić stan własnego mieszkania pod kątem bezpieczeństwa przeciwpożarowego: przetestować gaśnicę, czujkę dymu i czujnik tlenku węgla. Warto również przypomnieć sobie numer alarmowy 112 i przećwiczyć z dziećmi, jak go używać, podając dokładny adres zdarzenia.

Chronologia

Najczęstsze pytania