Dzień Rowerowy

19 kwietnia obchodzimy Dzień Rowerowy, święto, które może wydawać się zaskakujące, ponieważ nie jest związane z kampanią na rzecz ekologii czy organizacją rowerową. Jego geneza jest bowiem znacznie bardziej nietypowa niż samo obchodzenie święta roweru.

Początki Dnia Rowerowego

W 1943 roku, dokładnie 19 kwietnia, szwajcarski chemik Albert Hofmann, pracujący w laboratorium firmy Sandoz, postanowił przetestować na sobie nowo zsyntetyzowany związek chemiczny – LSD-25. Po zażyciu niewielkiej dawki substancji, z powodu braku innych środków transportu w czasie wojny, wsiadł na rower i wrócił do domu. Ta przejażdżka przeszła do historii jako pierwsza świadoma próba z LSD, a wydarzenie to jest szeroko opisywane w literaturze naukowej. W kulturze funkcjonuje pod nazwą „Bicycle Day”, choć polska nazwa „Dzień Rowerowy” jest żartobliwą reinterpretacją tej historii.

Ewolucja znaczenia święta

Z czasem w kalendarzach świąt nietypowych akcent zaczął przesuwać się z chemii na sam rower jako środek transportu. Obecnie 19 kwietnia bywa traktowany jako zachęta do wypróbowania roweru, bez konieczności odwoływania się do laboratoryjnej anegdoty, która dała początek tej dacie.

Historia wynalezienia roweru

Początki roweru sięgają 1817 roku, kiedy niemiecki baron Karl Drais skonstruował drewnianą „maszynę do biegania” bez pedałów, napędzaną poprzez odpychanie się od ziemi. Pedały wprowadzono dopiero kilkadziesiąt lat później. Współczesną formę roweru, z dwoma kołami tej samej wielkości, łańcuchem i hamulcami, upowszechnił w 1885 roku Brytyjczyk John Kemp Starley, tworząc tzw. rower bezpieczny.

Rower – więcej niż środek transportu

Rower to jeden z niewielu wynalazków XIX wieku, który przetrwał niemal bez zmian konstrukcyjnych i nadal pozostaje jednym z najbardziej efektywnych energetycznie sposobów przemieszczania się. W Polsce infrastruktura rowerowa, w tym ścieżki rowerowe i systemy rowerów miejskich, rozwija się dynamicznie, co zachęca do częstszego korzystania z tego środka transportu. Regularna jazda na rowerze poprawia kondycję, pomaga utrzymać prawidłową wagę i jest szybsza w miastach na krótkich dystansach, zwłaszcza w godzinach szczytu. Ponadto, produkcja i użytkowanie rowerów generują znacznie mniejszy ślad węglowy niż pojazdy silnikowe.

• Jazda na rowerze poprawia wydolność układu krążeniowo-oddechowego i pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.
• Rower często okazuje się szybszy od samochodu w miastach na dystansach do kilku kilometrów, szczególnie w godzinach szczytu.
• Eksploatacja roweru wiąże się z mniejszym wpływem na środowisko w porównaniu do pojazdów silnikowych.

Jak świętować Dzień Rowerowy?

Najprostszym sposobem na uczczenie tego dnia jest po prostu wsiąść na rower – nawet na krótki przejazd, zamiast korzystać z samochodu. Miłośnicy historii nauki mogą sięgnąć po biografie Alberta Hofmanna, który sam opisał swoje doświadczenia z 1943 roku. Inni mogą wykorzystać ten dzień na sprawdzenie stanu technicznego roweru, np. ciśnienia w oponach, czy też zaplanowanie pierwszej dłuższej trasy w sezonie. W Polsce 19 kwietnia to już zazwyczaj odpowiednia pora na rowerowe wycieczki. Warto również zadbać o przegląd techniczny roweru po zimie, sprawdzając hamulce, łańcuch i stan opon.

Ciekawostki

1. Data 19 kwietnia nawiązuje do 1943 roku, gdy szwajcarski chemik Albert Hofmann wracał rowerem do domu po eksperymencie w laboratorium Sandoz.
2. W anglojęzycznej kulturze ten dzień znany jest jako „Bicycle Day” i bywa opisywany w biografiach Hofmanna oraz historiach farmakologii.
3. Rower pozostaje jednym z najbardziej energooszczędnych środków transportu wymyślonych przez człowieka.