Dzień Placków

Dzień Placków obchodzony jest corocznie 2 grudnia i celebruje jedno z najbardziej uniwersalnych określeń w polskiej kuchni – „placek”. Termin ten obejmuje szeroką gamę potraw smażonych na patelni w płaskiej formie. W Polsce najczęściej kojarzy się z plackami ziemniaczanymi i racuchami, ale na świecie przybiera wiele innych postaci. To również doskonała okazja, by bez wyrzutów sumienia pozwolić sobie na odrobinę tłuszczu na patelni w środku tygodnia.

Etymologia słowa „placek”

Słowo „placek” funkcjonuje w języku polskim od XV wieku i od początku obejmowało zarówno dania słodkie, jak i wytrawne. Jego pochodzenie wiąże się z niemieckim „Plätzchen”, zdrobnieniem od „Platz”, czyli placu. Prawdopodobnie chodzi o kształt – płaski i rozległy, przypominający niewielki rynek.

Dlaczego 2 grudnia?

Data 2 grudnia nie ma jednoznacznego uzasadnienia historycznego, ale w anglojęzycznych kalendarzach jest to „National Fritters Day”, czyli dzień placków drożdżowych smażonych w głębokim tłuszczu, często z owocowym nadzieniem. Polska wersja przejęła tę datę, ale rozszerzyła definicję „placka” na znacznie szerszy zakres potraw.

Historia polskich placków

Placki ziemniaczane pojawiły się w polskiej kuchni w XVIII wieku, gdy ziemniaki, sprowadzone z Ameryki Południowej, stały się powszechnie dostępne. Były proste, tanie i sycące, dlatego szybko zyskały popularność, szczególnie na wsi. Oprócz Dnia Placków (2 grudnia), Polacy obchodzą również Dzień Placków Ziemniaczanych (13 listopada), co świadczy o ich silnym zakorzenieniu w kulturze kulinarnej.

Różnorodność polskich placków

Pojęcie „placka” jest bardzo szerokie i różni się w zależności od regionu. W niektórych miejscach określa się tak duże, okrągłe placki drożdżowe, przypominające torty, pieczone na specjalne okazje. Przykłady popularnych rodzajów placków to:

• placki ziemniaczane z cebulą, podawane z gulaszem lub śmietaną
• racuchy – małe placuszki z dodatkiem jabłek, śliwek lub rabarbaretu
• placki drożdżowe w stylu fritters – smażone w głębokim tłuszczu, często z owocowym nadzieniem
• langosze, placki cukiniowe czy z kaszy – pokazujące, jak wszechstronna może być ta forma dania

Jak świętować Dzień Placków?

Świętowanie Dnia Placków jest proste – wystarczy patelnia, odrobina tłuszczu i wybrany przepis. Można przygotować klasyczne placki ziemniaczane, spróbować wersji słodkiej lub zainspirować się zagranicznymi odmianami, takimi jak fritters. Warto również zaangażować rodzinę we wspólne smażenie, ponieważ placki dobrze sprawdzają się w przygotowywaniu grupowym. Jedyna zasada tego dnia: otwórz okno, by zapach smażenia nie towarzyszył ci zbyt długo po kolacji.

„Masz, babo, placek!”

przysłowie ludowe

Ciekawostki

1. Słowo „placek” funkcjonuje w języku polskim od XV wieku i od początku obejmowało zarówno wypieki słodkie, jak i słone.
2. Nazwa wywodzi się prawdopodobnie od niemieckiego Plätzchen, zdrobnienia od Platz, czyli placu.
3. W angielskojęzycznych kalendarzach 2 grudnia to National Fritters Day, dzień placków drożdżowych smażonych w głębokim tłuszczu.
4. Nieoficjalnie Polacy obchodzą placki jeszcze raz w roku, 13 listopada, gdy wypada Dzień Placków Ziemniaczanych.