Dzień Marynarza Śródlądowego

Dzień Marynarza Śródlądowego obchodzony jest corocznie 5 grudnia – dzień po górniczej Barbórce i dzień przed wspomnieniem świętego Mikołaja. To sąsiedztwo dat nie jest przypadkowe, choć święto to nie zostało nigdy formalnie ustanowione.

Skąd wzięła się data 5 grudnia?

Pomysł na wybór tej daty narodził się w środowisku związanym z internetowym forum „Wirtualna Załoga”, skupiającym pasjonatów i zawodowców żeglugi śródlądowej. Zauważono, że święty Mikołaj (wspomnienie 6 grudnia) bywa uznawany za patrona marynarzy rzecznych i flisaków, a święta Barbara (wspomnienie 4 grudnia), patronka górników, jest również czczona za opiekę nad trudną pracą. Społeczność forum wybrała więc datę dokładnie pomiędzy tymi dwiema, czyli 5 grudnia. Choć nie ma oficjalnego dekretu ustanawiającego to święto, jego oddolna historia przyjęła się z czasem także poza środowiskiem forumowiczów.

Kim jest marynarz śródlądowy?

W przeciwieństwie do marynarzy pełnomorskich, marynarz śródlądowy pracuje na rzekach, jeziorach i kanałach. W Polsce zatrudniają go m.in. Wody Polskie oraz firmy prywatne, zajmujące się transportem towarowym, pasażerskim i rekreacyjnym. Praca ma charakter sezonowy: od wiosny do jesieni załogi jednostek utrzymaniowych oznaczają szlaki żeglugowe i usuwają przeszkody, natomiast zimą (od grudnia do marca) zadania przejmują załogi lodołamaczy, patrolujące główne rzeki, aby zapobiegać powodziom zatorowym.

Gdzie w Polsce pływa się zawodowo?

Najważniejszym szlakiem towarowym jest Odra, którą transportuje się większość ładunków. Dla miłośników rekreacji rajem jest Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, a dodatkowo istnieją zabytkowe kanały, takie jak Kanał Augustowski, Kanał Gliwicki czy Kanał Elbląski – obiekty inżynieryjne traktowane dziś jako zabytki. Przyszli marynarze śródlądowi mogą kształcić się w technikach żeglugi, np. w Nakle nad Notecią, Wrocławiu czy Kędzierzynie-Koźlu, zdobywając zawód technika żeglugi śródlądowej.

Praca, o której mało kto pamięta

Choć marynarze pełnomorscy często pojawiają się w kulturze popularnej, ich śródlądowi koledzy pozostają w cieniu. Tymczasem to oni dbają o bezpieczeństwo dróg wodnych, po których pływają zarówno barki towarowe, jak i turyści na kajakach czy statkach wycieczkowych. Żegluga śródlądowa jest przy tym jednym z najbardziej ekologicznych środków transportu, mniej obciążającym środowisko niż transport drogowy.

Jak uczcić Dzień Marynarza Śródlądowego?

• Wybierz się na rejs statkiem pasażerskim, kajakiem lub rowerem wodnym po lokalnej rzece lub jeziorze.
• Odwiedź zabytkową śluzę, np. na Kanale Augustowskim, i zobacz, jak działa ten historyczny system.
• Podziękuj znajomym pracującym na wodach śródlądowych – ich praca rzadko jest doceniana, choć na co dzień zapewnia bezpieczeństwo szlaków.

Choć Dzień Marynarza Śródlądowego nie ma oficjalnej, encyklopedycznej genezy, ma coś równie wartościowego – konkretną społeczność, która postanowiła przypomnieć o swoim zawodzie i wybrała na to symboliczną datę.