Dzień Łącznościowca

18 października 1558 roku, z inicjatywy króla Zygmunta Augusta, uruchomiono pierwsze stałe połączenie pocztowe łączące Kraków z Wenecją przez Wiedeń. Ta data, kilka wieków później, stała się polskim Dniem Łącznościowca, znanym również jako Święto Wojsk Łączności i Informatyki.

Dlaczego król zdecydował się na stworzenie poczty w 1558 roku?

Decyzja o utworzeniu stałej łączności z Włochami nie była podyktowana wielkimi celami politycznymi, lecz sprawą rodzinną. Po śmierci królowej Bony Sforzy, Zygmunt August prowadził spór o spadek i potrzebował szybkiego oraz regularnego kontaktu z włoskimi doradcami i dyplomatami. Połączenie konne, oparte na systemie koni rozstawnych, służyło nie tylko dyplomacji i sprawom majątkowym, ale także wymianie handlowej z resztą Europy, łącząc interesy dworu królewskiego z interesami kupców.

Od gońców do współczesnych wojsk łączności

Za początek wojskowej łączności w Polsce uznaje się rok 1558, choć systemy przekazywania wiadomości, takie jak wici, gońcy czy sygnały ogniowe, istniały na ziemiach polskich już za czasów Bolesława Chrobrego. Obecnie żołnierzy tej formacji szkoli Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu, które kontynuuje ponad dziewięćdziesięcioletnią tradycję i kształci kolejne pokolenia specjalistów.

Kto obchodzi Dzień Łącznościowca?

Głównymi obchodzącymi Dzień Łącznościowca są żołnierze Wojsk Łączności i Informatyki, będących częścią wojsk lądowych. Zajmują się oni łącznością przewodową, radiową oraz satelitarną we wszystkich rodzajach Sił Zbrojnych RP. Nieformalnie do grona świętujących dołączają także pracownicy poczty i telekomunikacji, dla których 18 października symbolizuje początek zawodowej tradycji sięgającej czasów jagiellońskich, choć ich własne święto obchodzone jest w innym terminie.

Jak obchodzone jest współczesne święto?

Główne obchody mają charakter wojskowy i obejmują uroczyste apele, msze w intencji żołnierzy i pracowników resortu obrony oraz wręczanie odznaczeń, takich jak Złoty Medal za Długoletnią Służbę. Poza wojskiem święto pozostaje mało znane, choć jego rodowód – ponad czterysta sześćdziesiąt lat regularnej łączności między Polską a resztą Europy – jest wyjątkowy, ponieważ datę jego początku można wskazać dokładnie, co jest rzadkością wśród świąt o historycznym znaczeniu.

Ewolucja łączności od XVI wieku do współczesności

Od koni rozstawnych z XVI wieku do współczesnej łączności satelitarnej i cyfrowej minęło niemal pięć wieków, ale cel pozostał ten sam – przekazać wiadomość szybciej niż konkurencja lub przeciwnik. Współczesne Wojska Łączności i Informatyki zajmują się nie tylko tradycyjną radiołącznością, ale także cyberbezpieczeństwem i systemami dowodzenia opartymi na technologiach cyfrowych, co pokazuje, jak bardzo zmienił się charakter tej służby od czasów Zygmunta Augusta.

• Pamiętać, że pierwsza polska poczta powstała z powodów rodzinno-majątkowych, a nie politycznych.
• Docenić pracę osób zajmujących się łącznością – od wojska po kurierów i operatorów telekomunikacyjnych.
• Zapoznać się z historią Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu, jeśli temat wojskowej łączności kogoś zainteresuje.

Ciekawostki

1. Połączenie pocztowe między Krakowem a Wenecją miało pomóc królowi w utrzymywaniu kontaktu z Włochami w sprawach spadkowych po matce, królowej Bonie Sforzy.
2. W okresie PRL święto obchodzono w pierwszą niedzielę po 18 października; dziś data ta znana jest też jako Dzień Poczty Polskiej i Dzień Listonosza.
3. Tego samego dnia w Wojsku Polskim obchodzone jest Święto Wojsk Łączności i Informatyki.