Dzień Kolumba

Dwunastego października obchodzony jest Dzień Kolumba, upamiętniający moment, gdy wyprawa Krzysztofa Kolumba dotarła do wybrzeży Ameryki w 1492 roku. To jedno z niewielu świąt w kalendarzu amerykańskim, którego data ma precyzyjnie udokumentowane źródło historyczne, choć samo święto od dziesięcioleci budzi w Stanach Zjednoczonych rosnące kontrowersje.

Co wydarzyło się 12 października 1492 roku?

Po ponad dwóch miesiącach żeglugi przez Atlantyk, wczesnym rankiem 12 października 1492 roku, marynarz z załogi Kolumba dostrzegł ląd – niewielką wyspę z grupy Bahamów, którą Kolumb nazwał San Salvador. Wyprawa, składająca się z trzech statków wypłyniętych z hiszpańskiego portu Palos, szukała zachodniej drogi morskiej do Indii, lecz zamiast tego odkryła kontynent nieznany wcześniej Europejczykom, choć zamieszkany przez rdzenne ludy od tysięcy lat.

Jak data trafiła do amerykańskiego kalendarza świąt?

W Stanach Zjednoczonych Dzień Kolumba obchodzono nieoficjalnie od XVIII wieku, głównie wśród włoskich imigrantów, dla których Kolumb – Genueńczyk z pochodzenia – stał się symbolem dumy narodowej w czasach dyskryminacji. Świętem federalnym Columbus Day został w 1937 roku, dzięki staraniom katolickiej organizacji Knights of Columbus. Od 1971 roku obchody przeniesiono na drugi poniedziałek października.

Dlaczego to święto budzi kontrowersje?

Od lat 60. XX wieku, wraz z rozwojem ruchów na rzecz praw rdzennych mieszkańców Ameryki, coraz częściej podkreśla się, że wyprawy Kolumba zapoczątkowały kolonizację, wyniszczenie i niewolnictwo ludów tubylczych. W efekcie wiele stanów i miast USA zastępuje Dzień Kolumba Dniem Rdzennych Mieszkańców Ameryki, upamiętniającym przetrwanie i kulturę ludów tubylczych, a nie postać odkrywcy.

Jak obchodzi się to święto poza USA?

W Ameryce Łacińskiej 12 października znany jest jako Día de la Raza, obchodzony jako dzień upamiętniający spotkanie dwóch światów i tożsamość narodów wywodzących się z mieszanki kultur europejskiej i tubylczej, a nie jako celebracja samego Kolumba.

Jak można uczcić ten dzień?

• Przeczytaj o epoce wielkich odkryć geograficznych z perspektywy europejskiej i tubylczej.
• Sprawdź, jak 12 października obchodzony jest w różnych krajach Ameryki Łacińskiej.
• Zapoznaj się z mapą tras czterech wypraw Kolumba z lat 1492-1504, aby zobaczyć skalę jego podróży.

Dzień Kolumba to rzadki przypadek święta z jednoznaczną datą historyczną, ale jego współczesne znaczenie od dziesięcioleci pozostaje przedmiotem sporu.