Dzień Ciasta Marchewkowego

Dzień Ciasta Marchewkowego obchodzony jest 3 lutego i poświęcony wypiekowi, który brzmi jak kompromis między deserem a zdrowym odżywianiem, a smakuje wyłącznie jak deser. Święto wywodzi się z kalendarzy amerykańskich, gdzie funkcjonuje jako National Carrot Cake Day, i nie ma potwierdzonego pomysłodawcy ani roku ustanowienia.

Skąd pomysł na marchewkę w cieście

Odpowiedź jest prosta i mało romantyczna: z braku cukru. Marchew należy do najsłodszych warzyw i przez stulecia służyła w kuchni europejskiej jako naturalny środek słodzący, gdy cukier był towarem drogim lub niedostępnym. Średniowieczne puddingi marchewkowe uchodzą za odległych przodków dzisiejszego ciasta.

Największy impuls przyszedł jednak z czasów drugiej wojny światowej. W Wielkiej Brytanii, przy racjonowaniu cukru, resort odpowiedzialny za żywność prowadził szeroką kampanię zachęcającą do wykorzystywania marchwi w deserach. Powstała wtedy cała rodzina przepisów, które przetrwały wojnę i weszły do repertuaru domowego.

Amerykańska kariera

To, co dziś rozumiemy przez ciasto marchewkowe, ukształtowało się w Stanach Zjednoczonych i upowszechniło na dobre w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku. Wtedy też dołączył element, bez którego wielu nie wyobraża sobie tego wypieku: krem na bazie serka śmietankowego.

Ciasto trafiło w swój moment. W epoce rosnącego zainteresowania zdrowym odżywianiem wypiek z warzywem w nazwie miał przewagę marketingową nad zwykłym biszkoptem, mimo że kaloryczności obu raczej nie warto porównywać.

Co właściwie robi marchew w cieście

Nie chodzi wyłącznie o słodycz. Starta marchew oddaje w trakcie pieczenia wilgoć, dzięki czemu ciasto jest wyraźnie bardziej soczyste i dłużej zachowuje świeżość niż klasyczne wypieki ucierane. To ten sam mechanizm, który działa w cieście z cukinią czy dynią.

Barwa również pochodzi z warzywa, a konkretnie z karotenoidów. Marchew nie zawsze zresztą była pomarańczowa. Historycznie uprawiano odmiany fioletowe, białe i żółte, a dominacja pomarańczowej jest efektem prac hodowlanych prowadzonych w Niderlandach.

Jak zrobić dobre ciasto marchewkowe

Przepisów są setki, ale kilka zasad powtarza się w każdym udanym:

• marchew trzeba zetrzeć drobno i nie odciskać z niej soku, bo to on odpowiada za wilgotność
• przyprawy korzenne są obowiązkowe: cynamon, imbir, gałka muszkatołowa, czasem kardamon i goździki
• olej sprawdza się lepiej niż masło, bo pozostaje płynny po ostudzeniu i utrzymuje miękkość
• orzechy włoskie lub pekan oraz rodzynki to dodatki klasyczne, choć budzące spory
• krem serowy schładza się przed nałożeniem, a ciasto musi być całkowicie zimne, inaczej wszystko spłynie

Jak obchodzić 3 lutego

Luty to dobry termin z praktycznego powodu: marchew jest wtedy tania, dostępna i dobrze przechowana, a ochota na coś słodkiego w środku zimy raczej nie wymaga uzasadnienia.

Najprostsza wersja obchodów to upieczenie ciasta i zabranie połowy do pracy, bo marchewkowe należy do tych wypieków, które zjada się szybciej, niż powstają. Ciekawszym pomysłem jest test na sceptykach: podanie kawałka bez informacji o składzie i zapytanie, co w nim jest. Marchew rozpoznaje mniej osób, niż można by przypuszczać, co samo w sobie jest niezłym argumentem za tym ciastem.

Ciekawostki

1. W średniowieczu marchew wykorzystywano do słodzenia wypieków, ponieważ cukier był wówczas towarem luksusowym, dostępnym tylko najbogatszym.
2. Ciasto marchewkowe przeżyło prawdziwy renesans w Wielkiej Brytanii podczas II wojny światowej, gdy z powodu racjonowania żywności marchew zastępowała deficytowy cukier.
3. Nazwa „carrot cake” pojawiła się po raz pierwszy w 1827 roku - wcześniej podobne wypieki funkcjonowały raczej jako pudding lub chleb marchewkowy.
4. Prawdziwą, światową popularność, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, ciasto zyskało dopiero w XX wieku, szczególnie w latach 60. i 70.