Dzień Baklawy

Dzień Baklawy obchodzony jest 17 listopada i poświęcony jest jednemu z najbardziej pracochłonnych deserów świata – baklawie. To warstwy cieniutkiego ciasta filo przełożone orzechami i nasączone syropem. Święto wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych, gdzie funkcjonuje jako National Baklava Day, jednak jego pomysłodawca i data ustanowienia nie są dokładnie znane.

Historia i pochodzenie baklawy

O pochodzenie tego deseru spierają się kuchnie turecka, grecka, ormiańska, bliskowschodnia i bałkańska. Każda z nich ma własną wersję historii i metodę przygotowania. Udokumentowany jest rozkwit baklawy w kuchni pałacowej Imperium Osmańskiego. W pałacu Topkapı w Stambule wypiekano ją przez specjalne zespoły cukierników, a raz w roku, w połowie ramadanu, odbywała się ceremonia rozdawania tac z baklawą janczarom. Nazywano to procesją baklawy i było ważnym wydarzeniem dworskim.

Baklawa – deser dla cierpliwych

Baklawa wymaga cierpliwości w przygotowaniu. Składa się z cienkiego ciasta filo, z którego układa się kilkadziesiąt warstw. Każdą warstwę smaruje się masłem, a między nimi rozsypuje się mielone orzechy. Po upieczeniu całość zalewa się syropem, który może być gorący lub zimny, w zależności od tradycji.

Regionalne różnice widoczne są w nadzieniu i sposobie słodzenia. Wersje tureckie często zawierają pistacje lub orzechy włoskie i syrop cukrowy. W kuchni greckiej dominuje miód, cynamon i goździki, a na Bliskim Wschodzie pojawia się woda różana lub z kwiatu pomarańczy. Najbardziej znanym wariantem jest baklawa z Gaziantepu w Turcji, która w 2013 roku uzyskała ochronę oznaczenia geograficznego w UE.

Baklawa w Polsce

W Polsce baklawa stała się popularna głównie dzięki kuchni tureckiej i bliskowschodniej, restauracjom z kebabem oraz sklepom z produktami orientalnymi. Choć nie ma polskiej tradycji tego deseru, trudno znaleźć większe miasto, w którym nie można jej kupić. Dzień Baklawy 17 listopada nie jest w Polsce oficjalnie obchodzony, ale figuruje w kalendarzach świąt nietypowych.

Jak jeść baklawę i jak uczcić Dzień Baklawy?

Przed spróbowaniem baklawy warto wiedzieć kilka rzeczy:

• baklawa jest bardzo słodka i podaje się ją w małych porcjach, najlepiej z mocną kawą lub herbatą
• dobra baklawa powinna być chrupiąca, a nie rozmokła
• zielone nadzienie oznacza pistacje, a jasnobrązowe – orzechy włoskie
• przechowuje się ją w temperaturze pokojowej, nie w lodówce, aby zachować kruchość ciasta

Przygotowanie baklawy w domu jest możliwe, ale wymaga sporo czasu i wprawy. Gotowe płaty filo z zamrażarki znacznie ułatwiają sprawę. Najlepszym sposobem na uczczenie Dnia Baklawy jest wypróbowanie różnych wersji tego deseru, np. pistacjowej i orzechowej, aby sprawdzić, która wersja bardziej smakuje.

Ciekawostki

1. Angielska nazwa „baklava” pojawiła się w źródłach pisanych po raz pierwszy w 1650 roku.
2. W zależności od regionu baklawę przygotowuje się z orzechami włoskimi, pistacjami lub migdałami, a przepisy różnią się dodatkiem cynamonu, kardamonu czy goździków.
3. Tradycyjnie baklawa uchodziła za przysmak zarezerwowany dla zamożnych aż do połowy XIX wieku.