Imieniny Achacego

Święty od nagłych zagrożeń

Imię św. Achacego pojawiło się w polskich kalendarzach wraz z jednym z najbardziej popularnych kultów późnego średniowiecza. Należy on do Czternastu Świętych Wspomożycieli – grupy patronów wzywanych w sytuacjach nagłych i beznadziejnych, obok takich postaci jak Barbara, Krzysztof, Błażej czy Katarzyna. Kult ten narodził się w Niemczech, rozwinął się w czasach zarazy i rozprzestrzenił po Europie Środkowej. Im bardziej się utrwalał, tym chętniej rodzice wybierali imiona wszystkich czternastu patronów dla swoich dzieci.

Achacy w dawnej Rzeczypospolitej

W XVI i XVII wieku imię Achacy nie było w Polsce ani egzotyczne, ani zarezerwowane wyłącznie dla warstw ludowych. Nosił je Achacy Czema, kasztelan gdański, później wojewoda malborski i pomorski, ważna postać Prus Królewskich tamtego okresu. Imię to nosił również Achacy Grochowski, biskup przemyski, przeniesiony w 1627 roku na diecezję łucką. Z czasem imię to niemal zanikło i obecnie jest praktycznie nieobecne w metrykach.

Akakij Akakijewicz – bohater Gogola

Wschodnia, cerkiewna wersja imienia – Akakij – stała się znana dzięki literaturze światowej za sprawą Mikołaja Gogola. Akakij Akakijewicz Baszmaczkin, udręczony kopista z opowiadania „Płaszcz”, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci „małych ludzi” w prozie XIX wieku. Jego imię, powtórzone dwukrotnie, pełni w tekście zarówno funkcję komiczną, jak i tragiczną. Grecki źródłosłów imienia – „ten, w którym nie ma złości” – w kontekście tej postaci brzmi jak gorzki komentarz autora.