Wspomnienie św. Januarego, biskupa i męczennika
19 września obchodzimy wspomnienie św. Januarego, biskupa Benewentu i męczennika, znanego we Włoszech jako san Gennaro. Choć święto ma charakter dowolny i jest obchodzone w kolorze czerwonym, poza Italią pozostaje stosunkowo mało znane. Jego historia wiąże się z jednym z najbardziej fascynujących zjawisk w katolickiej tradycji.
Męczeńska śmierć
January zginął w 305 roku w Pozzuoli nad Zatoką Neapolitańską podczas prześladowań za panowania Dioklecjana. Tradycja przypisuje mu szczególne okoliczności męczeństwa, takie jak cudowna ochrona przed dzikimi zwierzętami, które miały go nie tknąć. Jego kult jest bardzo wczesny, a relikwie od wieków przechowywane są w katedrze w Neapolu.
Cud krwi św. Januarego
W katedrze neapolitańskiej znajdują się również dwie ampułki zawierające zakrzepłą krew świętego. Trzy razy w roku – w przededniu pierwszej niedzieli maja, 19 września oraz 16 grudnia – podczas uroczystej ceremonii arcybiskup przenosi ampułki i dotyka ich relikwiami głowy świętego. Wówczas substancja zwykle przechodzi w stan ciekły. To zjawisko, udokumentowane od 1389 roku, powtarza się niemal nieprzerwanie.
Stanowisko Kościoła i nauki
Kościół nigdy nie uznał tego zjawiska za dogmat, pozostawiając wiernym wolność interpretacji. Nauka próbowała wyjaśnić je na różne sposoby, w tym poprzez hipotezę związaną z reakcją zawiesiny na wstrząsy, jednak kuria neapolitańska nie wyraziła zgody na pobranie próbek do badań, pozostawiając sprawę otwartą.
Znaczenie dla Neapolu
Dla mieszkańców Neapolu św. January jest symbolem tożsamości i opiekunem w trudnych chwilach. Brak upłynnienia krwi bywa odczytywany jako zły znak, związany w przeszłości z epidemiami i erupcjami Wezuwiusza. W katedrze znajduje się Kaplica Relikwii, w której przechowywane są liczne wota ofiarowane przez królów, papieży i zwykłych wiernych. Zarządza nią świecka delegacja miejska, co podkreśla lokalny charakter kultu.
To zjawisko, choć niewyjaśnione naukowo, pozostaje ważnym elementem neapolitańskiej tradycji i wiary.
„To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i opłukali swe szaty, i w krwi Baranka je wybielili.”
Ap 7,14