Wspomnienie św. Bonawentury, biskupa i doktora Kościoła

15 lipca obchodzimy wspomnienie św. Bonawentury z Bagnoregio – wybitnego franciszkanina, generała zakonu, kardynała i doktora Kościoła. Obchód jest obowiązkowy, w kolorze białym, i przypada w rocznicę jego śmierci w 1274 roku. Bonawentura urodził się około 1217 roku w Bagnoregio w Lacjum, choć niektóre źródła podają, że miało to miejsce nieco później. Studiował w Paryżu, gdzie wstąpił do zakonu franciszkanów. Wykładał na paryskim uniwersytecie równolegle z Tomaszem z Akwinu, z którym związany był spór o prawo zakonów żebrzących do nauczania na uczelniach. Obaj otrzymali katedry w 1257 roku, jednak Bonawentura zdążył ją objąć tylko formalnie, ponieważ w tym samym roku został wybrany na generała zakonu.

Jako generał zakonu kierował nim przez 17 lat, przypadających na jeden z najtrudniejszych okresów w jego historii. Franciszkanie byli wówczas podzieleni między zwolenników dosłownego ubóstwa a tych, którzy opowiadali się za zakonem zdolnym prowadzić uniwersytety i duszpasterstwo. Bonawentura znalazł kompromisowe rozwiązanie, za co bywa nazywany „drugim założycielem” zakonu. Napisał również oficjalną biografię św. Franciszka – „Legenda maior”. Decyzja o wycofywaniu wcześniejszych żywotów pozostaje przedmiotem sporu wśród historyków franciszkanizmu.

Bonawentura pozostawił po sobie liczne pisma duchowe, takie jak „Itinerarium mentis in Deum”, „Breviloquium”, „Lignum vitae” czy „De triplici via”, które przez wieki kształtowały pobożność zachodnią. Łączyły one precyzyjną scholastyczną konstrukcję z językiem kontemplacji. Za zasługi został nazwany Doktorem Serafickim – przydomek ten nadał mu Sykstus V w 1588 roku, ogłaszając go jednocześnie doktorem Kościoła. Kanonizował go Sykstus IV w 1482 roku.

W 1273 roku Bonawentura został kardynałem-biskupem Albano i jednym z głównych organizatorów Soboru w Lyonie, którego celem było pojednanie z Kościołem greckim. Zmarł 15 lipca 1274 roku, w trakcie trwania obrad. Przedtem odegrał kluczową rolę w zakończeniu najdłuższego konklawe w historii Kościoła. Po śmierci Klemensa IV kardynałowie obradowali w Viterbo przez blisko trzy lata. Bonawentura, wezwany na mediatora, zaproponował rozwiązanie, które doprowadziło do wyboru Grzegorza X w 1271 roku. W podzięce nowy papież nadał mu tytuł kardynalski – według tradycji zastano go wówczas przy zmywaniu naczyń w klasztornej kuchni.

„Dlatego się modliłem i dano mi zrozumienie, przyzywałem, i przyszedł na mnie duch Mądrości.”

Mdr 7,7