Światowy Dzień Udaru Mózgu

Światowy Dzień Udaru Mózgu obchodzony jest corocznie 29 października. To międzynarodowa inicjatywa edukacyjna, której głównym celem jest zwiększenie świadomości społecznej na temat objawów udaru mózgu, co pozwala na szybsze wezwanie pomocy medycznej. W przypadku udaru każda minuta ma znaczenie, dlatego ten dzień przypomina o wadze wczesnego rozpoznania.

Geneza Światowego Dnia Udaru Mózgu

Pomysł na wspólne święto poświęcone udarom powstał podczas Światowego Kongresu Udarowego w Vancouver w 2004 roku. Dwa lata później, w 2006 roku, doszło do połączenia International Stroke Society i World Stroke Federation, co zaowocowało utworzeniem World Stroke Organization (WSO). Organizacja ta przejęła organizację obchodów, a rok 2006 uznaje się za początek oficjalnych obchodów w obecnej formie.

Przed ustanowieniem światowego dnia, w Europie funkcjonowało odrębne święto. Europejska Organizacja Udarowa obchodzi Europejski Dzień Udaru Mózgu 10 maja, niezależnie od październikowej daty globalnej.

Dlaczego czas jest kluczowy

Udar mózgu pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów i trwałej niepełnosprawności na świecie. Według danych WSO, ryzyko wystąpienia udaru w ciągu życia dotyczy około jednej na cztery dorosłe osoby. Szybkie rozpoznanie objawów znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i powrót do pełnej sprawności.

Do identyfikacji objawów stosuje się akronim FAST (z angielskiego: twarz, ręce, mowa, czas). Jest to prosta lista kontrolna, która pomaga w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji:

• opadnięcie kącika ust lub asymetria twarzy,
• nagłe osłabienie lub drętwienie jednej ręki,
• zaburzenia mowy – niewyraźna, bełkotliwa wypowiedź,
• czas – jeśli wystąpi choć jeden z tych objawów, należy natychmiast wezwać pomoc.

Jak obchodzony jest Światowy Dzień Udaru Mózgu

Szpitale, poradnie neurologiczne i organizacje pacjenckie organizują tego dnia bezpłatne badania ciśnienia krwi, punkty konsultacyjne oraz akcje edukacyjne w miejscach publicznych. WSO co roku ogłasza hasło przewodnie kampanii i udostępnia materiały informacyjne w wielu językach, z których korzystają lokalne organizacje na całym świecie.

W Polsce do kampanii dołączają szpitale i towarzystwa neurologiczne, organizując dni otwarte, wykłady i akcje profilaktyczne, skierowane głównie do osób starszych oraz pacjentów z nadciśnieniem, czyli grup najbardziej narażonych na udar.

Jak uczcić Światowy Dzień Udaru Mózgu

Nie jest konieczne czekanie na zorganizowane wydarzenia, aby włączyć się w obchody 29 października. Można:

• wykonać pomiar ciśnienia krwi sobie i bliskim,
• nauczyć rodzinę rozpoznawać objawy udaru za pomocą akronimu FAST,
• umówić się na badanie kontrolne, jeśli w rodzinie występowały przypadki udarów lub chorób serca,
• udostępnić informacje o objawach w mediach społecznościowych – to może uratować czyjeś życie.

Data 29 października jest stała, co ułatwia jej zapamiętanie. Światowy Dzień Udaru Mózgu nie jest świętem w tradycyjnym sensie, lecz przypomnieniem, że wiedza na temat prostych objawów może decydować o zdrowiu, a nawet życiu.

Ciekawostki

1. Idea wspólnego dnia walki z udarem narodziła się już w latach 90. w ramach Europejskiej Inicjatywy Udarowej, jednak ograniczony budżet pozwolił wtedy działać tylko na terenie Europy.
2. W 2010 roku World Stroke Organization oficjalnie uznała udar mózgu za stan zagrożenia zdrowia publicznego w skali globalnej.
3. Rocznie udar dotyka na świecie kilkanaście milionów osób, a spora część z nich nigdy w pełni nie wraca do sprawności sprzed zachorowania.