Dzień Praw Człowieka

Dzień Praw Człowieka obchodzony jest 10 grudnia, w rocznicę uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1948 roku w Paryżu. To wydarzenie miało kluczowe znaczenie dla ustanowienia uniwersalnych standardów godności i wolności, przysługujących każdemu człowiekowi, niezależnie od pochodzenia czy wyznania. Nad treścią dokumentu pracowała komisja pod przewodnictwem Eleanor Roosevelt, wdowy po prezydencie USA Franklinie Delano Roosevelcie.

Święto zostało oficjalnie ustanowione przez ONZ w 1950 roku, dwa lata po przyjęciu deklaracji, aby upamiętnić rocznicę jej podpisania. Obecnie 10 grudnia jest obchodzony na całym świecie, choć formy celebracji różnią się od oficjalnych uroczystości państwowych po kampanie organizacji pozarządowych.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, składająca się z 30 artykułów, definiuje prawa przysługujące każdemu człowiekowi, takie jak prawo do życia, wolności, zakaz tortur, niewolnictwa, prawo do edukacji i udziału w życiu kulturalnym. Pierwszy artykuł podkreśla, że „wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw”, co stanowi esencję całego dokumentu.

10 grudnia to również data wręczenia Nagród Nobla w Sztokholmie i Oslo, choć ceremonia ta nie ma bezpośredniego związku z Dniem Praw Człowieka. Tego dnia kończy się także międzynarodowa kampania „16 Dni Akcji przeciwko Przemocy ze względu na Płeć”, która rozpoczyna się 25 listopada w Międzynarodowym Dniu Eliminacji Przemocy wobec Kobiet. Organizatorzy chcieli w ten sposób podkreślić, że przemoc wobec kobiet jest naruszeniem praw człowieka.

Aby uczcić Dzień Praw Człowieka, warto zapoznać się z pełną treścią deklaracji, zidentyfikować lokalne organizacje działające na rzecz praw człowieka, porozmawiać o zagrożonych prawach oraz sprawdzić raporty organizacji takich jak Amnesty International czy Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Dzień ten nie jest okazją do hucznych obchodów, lecz przypomnieniem, że prawa człowieka wymagają stałej troski i monitorowania. Co roku instytucje międzynarodowe publikują raporty, które pokazują, że deklaracja z 1948 roku wciąż wyznacza standardy, które często nie są w pełni realizowane w rzeczywistości.

„Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw.”

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, artykuł 1

Ciekawostki

1. Pracom nad treścią deklaracji przewodniczyła Eleanor Roosevelt, wdowa po prezydencie USA Franklinie Delano Roosevelcie.
2. Samo święto ustanowiło Zgromadzenie Ogólne ONZ dopiero w 1950 roku, dwa lata po uchwaleniu deklaracji.
3. 10 grudnia to także data corocznej ceremonii wręczenia Nagród Nobla, choć to zbieg dat niezwiązany historycznie z prawami człowieka.