Dzień Bez Futra

Dzień Bez Futra obchodzony jest 25 listopada i skupia się na zwierzętach hodowanych oraz zabijanych dla pozyskania skór. To dzień protestu i kampanii informacyjnych, prowadzonych przez organizacje prozwierzęce, które domagają się zakończenia hodowli futerkowych i rezygnacji z noszenia futer naturalnych.

Data tego święta ma swoje korzenie w amerykańskiej kampanii Fur Free Friday, zapoczątkowanej w latach osiemdziesiątych XX wieku. Wyznaczono ją na piątek po Święcie Dziękczynienia, czyli w dniu największych zakupów w Stanach Zjednoczonych, aby protest trafił dokładnie tam, gdzie zapadają decyzje konsumenckie. W Polsce i Europie święto zostało utrwalone jako stała data 25 listopada, podczas gdy oryginalna data w USA jest ruchoma. Organizacje prozwierzęce podają, że w Polsce obchodzone jest od 1994 roku.

Protest dotyczy przede wszystkim ferm, na których hoduje się norki, lisy, jenoty i szynszyle wyłącznie w celu pozyskania skór. Główne zarzuty wobec tych praktyk to:

– utrzymywanie zwierząt dzikich z natury w ciasnych klatkach przez całe życie,
– uniemożliwienie zachowań naturalnych, takich jak kopanie nor czy pływanie w przypadku norek,
– metody uśmiercania stosowane ze względu na konieczność zachowania nieuszkodzonej skóry,
– uciążliwość ferm dla okolicznych mieszkańców, w tym odory i zanieczyszczenie wód,
– ryzyko epidemiologiczne, na które zwrócono uwagę przy okazji zakażeń wykrywanych na fermach norek.

W Polsce temat hodowli futerkowej jest szczególnie istotny, ponieważ kraj przez lata należał do największych producentów skór futerkowych w Europie. Spór ma więc wymiar gospodarczy i dotyczy konkretnych miejsc pracy, na co powołuje się strona branżowa. Próby ustawowego zakazu hodowli podejmowano kilkakrotnie, najgłośniejsza dotyczyła nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt w 2020 roku, zwanej „piątką dla zwierząt”, która ostatecznie nie weszła w życie.

Choć futro sztuczne wydaje się naturalną alternatywą, warto pamiętać, że jest wytwarzane z włókien syntetycznych pochodzenia ropopochodnego, co niesie własne obciążenie środowiskowe, takie jak uwalnianie mikroplastiku podczas prania. Zdarzają się też przypadki, gdy produkt opisany jako futro sztuczne okazuje się naturalny – można to rozpoznać po strukturze skóry właściwej u podstawy włosa.

25 listopada organizacje prozwierzęce prowadzą happeningi, akcje ulotkowe i zbiórki, a w większych miastach odbywają się pikiety. Udział w nich jest najbardziej bezpośrednią formą włączenia się w obchody. Można też sprawdzić metki własnych kurtek i dodatków, poznać oznaczenia stosowane przez producentów oraz zapoznać się ze stanowiskami obu stron sporu. Wsparcie schroniska lub organizacji zajmującej się zwierzętami to kolejna forma zaangażowania, która przynosi efekt tego samego dnia.

Ciekawostki

1. Polska jest jednym z czołowych producentów futer w Europie - zajmuje drugie miejsce zarówno pod względem hodowli lisów, jak i norek.
2. Rocznie w Polsce zabija się na futra od 6 do 10 milionów zwierząt, a na całym świecie - szacunkowo około 100 milionów.
3. W ramach obchodów organizacje prozwierzęce organizują happeningi, pikiety i zbiórki podpisów pod petycjami o zakaz hodowli zwierząt futerkowych.