Dzień Kolejarza

Dzień Kolejarza obchodzony jest 25 listopada – data ta jednak nie sięga korzeniami czasów budowy pierwszych linii kolejowych w XIX wieku, lecz ma stosunkowo krótką historię. Ustanowiono ją dopiero w 1981 roku z inicjatywy związku zawodowego, nawiązując do dnia wspomnienia świętej Katarzyny Aleksandryjskiej, patronki kolejarzy.

Geneza daty 25 listopada

21 lipca 1981 roku NSZZ „Solidarność” Węzła PKP Lublin podjął uchwałę nr 1, ustalającą, że Dniem Kolejarza będzie 25 listopada – dzień wspomnienia św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Pierwsze uroczystości odbyły się w Lublinie, gdzie odsłonięto i poświęcono Krzyż-Pomnik Doli Kolejarskiej na terenie lokomotywowni.

Wcześniejsze obchody w PRL

W czasach Polski Ludowej Dzień Kolejarza obchodzono w drugą niedzielę września, na wniosek maszynisty Pawła Kocota. Z czasem znaczenie tej daty zmalało, aż w końcu zastąpiono ją listopadowym świętem, silniej związanym z tradycją kolejarską i kultem religijnym.

Dlaczego św. Katarzyna?

Święta Katarzyna Aleksandryjska, młoda i wykształcona chrześcijanka, zginęła męczeńską śmiercią na przełomie III i IV wieku, przewyższając erudycją pogańskich mędrców. Jej atrybutem jest zębate koło, symbolizujące tory kolejowe, co z czasem uczyniło ją patronką kolejarzy, inżynierów i mechaników.

Współczesne obchody

Dziś Dzień Kolejarza łączy elementy świeckie i religijne: msze w intencji kolejarzy, składanie wieńców pod pomnikami, prezentacje taboru oraz odznaczenia dla pracowników. Tradycyjnie towarzyszą temu orkiestry dęte i chóry.

Jak uczcić Dzień Kolejarza?

• Odwiedzić lokalne muzeum kolejnictwa
• Podziękować maszyniście lub konduktorowi podczas podróży
• Poznać historię linii kolejowej w swojej okolicy

Dzień Kolejarza ma dobrze udokumentowaną historię – to związkowa uchwała z 1981 roku, a nie dawna tradycja, ustaliła obowiązującą do dziś datę.