Światowy Dzień Orderu Uśmiechu

Światowy Dzień Orderu Uśmiechu obchodzony jest corocznie 21 września, w rocznicę ustanowienia tego wyjątkowego odznaczenia – jedynego na świecie, które dorośli mogą otrzymać wyłącznie na wniosek dzieci. Order Uśmiechu, którego historia sięga 1968 roku, wywodzi się z Polski, lecz obecnie ma już międzynarodowy charakter. Dotychczas wyróżnienie to otrzymało ponad tysiąc osób z kilkudziesięciu krajów.

Początki Orderu Uśmiechu

Pomysł na Order Uśmiechu narodził się dzięki pisarce Wandzie Chotomskiej, która odwiedziła chore dzieci w szpitalu w Konstancinie-Jeziornie. Jeden z chłopców wyraził chęć wręczenia medalu osobie, która się nim opiekowała. Inna wersja mówi, że chodziło o nagrodzenie postaci z dobranocki, Jacka. Chotomska opowiedziała o tym w wywiadzie dla „Kuriera Polskiego” w 1967 roku. Redaktor Włodzimierz Karwan zaproponował, by stworzyć z tego prawdziwe dziecięce odznaczenie. W 1968 roku powołano Kapitułę Orderu, której przewodniczącą została Ewa Szelburg-Zarembina. Pierwszym laureatem był profesor Wiktor Dega, ortopeda, który pomógł tysiącom dzieci.

Symbolika Orderu

Wręczenie Orderu Uśmiechu ma stałą tradycję: laureat jest pasowany czerwoną różą, a następnie musi wypić kwaśny sok z cytryny z uśmiechem na twarzy. Symbol orderu – żółte słoneczko z promieniami – zaprojektowała dziewięcioletnia Ewa Chrobak, której rysunek wygrał ogólnopolski konkurs. W 1979 roku, z okazji Międzynarodowego Roku Dziecka, sekretarz generalny ONZ Kurt Waldheim nadał Orderowi rangę międzynarodową.

Dlaczego 21 września?

Choć Order Uśmiechu istnieje od 1968 roku, Światowy Dzień Orderu Uśmiechu został ustanowiony dopiero w 2003 roku przez Międzynarodową Kapitułę podczas posiedzenia w Świdnicy. Data 21 września nawiązuje do tradycji zebrań Kapituły dwa razy w roku – na początku wiosny i końcu lata. Świdnicy nadano tytuł „Stolicy Dziecięcych Marzeń”.

Znani laureaci

Wśród laureatów Orderu Uśmiechu znaleźli się m.in. Jan Paweł II, papież Franciszek, Dalajlama XIV, Nelson Mandela, Astrid Lindgren i Irena Sendlerowa, która odebrała order w wieku 97 lat. Od 2023 roku w Głuchołazach, uhonorowanych tytułem Miasta Orderu Uśmiechu, działa poświęcone mu muzeum.

Jak uczcić ten dzień

Światowy Dzień Orderu Uśmiechu to okazja, by porozmawiać z dziećmi o osobach zasługujących na wyróżnienie. Można poprosić je o wskazanie kogoś, komu przyznałyby order, i wyrazić wdzięczność w formie laurki, listu lub po prostu szczerego „dziękuję”. To przypomnienie, że docenienie innych nie wymaga formalności – wystarczy szczery uśmiech i życzliwość.

„Order Uśmiechu dostaje się nie za uśmiech, lecz za to, co go wywołuje”

Marek Michalak, Rzecznik Praw Dziecka

Ciekawostki

1. Projekt odznaki - żółte słoneczko z promieniami - narysowała dziewięcioletnia Ewa Chrobak z Głuchołaz, zwyciężczyni ogólnopolskiego konkursu.
2. Warunkiem ceremonii wręczenia orderu jest wypicie kubka soku z cytryny z uśmiechem na twarzy - ta tradycja obowiązuje od 1968 roku.
3. Wśród Kawalerów Orderu Uśmiechu znaleźli się między innymi Nelson Mandela, Dalajlama XIV i Irena Sendlerowa.