Dzień Energetyka

Czternastego sierpnia, gdy fajerwerki gasną, zapala się światło – i to właśnie wtedy, w Dniu Energetyka, warto na chwilę się zatrzymać i pomyśleć, ile pracy stoi za jednym kliknięciem włącznika. To polskie święto branży energetycznej ma za sobą kilkadziesiąt lat zmian dat i patronów, zanim ustabilizowało się w obecnej formie.

Skąd się wzięła data 14 sierpnia?

Dzień Energetyka ustanowiono już w 1956 roku, wraz z wprowadzeniem Karty Energetyka. Początkowo obchodzono go 1 września, a od 1973 do 1990 roku, na mocy uchwały Rady Ministrów, przeniesiono go na pierwszą niedzielę września. Dopiero w 1991 roku, już w wolnej Polsce, patronem energetyków ogłoszono świętego Maksymiliana Kolbego. Ksiądz Kolbe od młodości interesował się techniką i elektryką, a zginął śmiercią męczeńską w obozie Auschwitz 14 sierpnia 1941 roku. Ta data zastąpiła wcześniejsze terminy i obowiązuje do dziś. W latach osiemdziesiątych powstał nawet Hymn Energetyków, wykonywany podczas uroczystych obchodów.

Kogo właściwie dotyczy to święto?

Energetyk to nie tylko osoba pracująca przy turbinach w elektrowni. Do tej grupy zawodowej zaliczają się też inżynierowie sieci przesyłowych, operatorzy stacji elektroenergetycznych, monterzy instalacji fotowoltaicznych oraz specjaliści od magazynów energii i OZE. Polska zużywa rocznie około 170 TWh energii, a w 2024 roku OZE odpowiadały już za blisko 30% miksu. Moc zainstalowana w mikroinstalacjach PV przekroczyła 22 tys. MW. To pokazuje, jak poszerzyło się grono energetyków w porównaniu z czasami ustanawiania święta.

Jak podobne święto obchodzą inni?

W Rosji i byłych republikach ZSRR Dzień Energetyka obchodzony jest od 1994 roku 22 grudnia, na pamiątkę zarządzenia z 1920 roku o budowie pierwszych hydroelektrowni. Pokazuje to, że idea święta branżowego pojawiała się niezależnie w różnych krajach, choć związana była z lokalnymi datami historycznymi.

Uwaga na fałszywą wersję genezy tego święta

W sieci krąży opowieść, jakoby Dzień Energetyka zainicjowało w 2004 roku Polskie Stowarzyszenie Energetyki Odnawialnej, a pierwsze obchody odbyły się w 2005 roku. Ta wersja nie znajduje potwierdzenia w wiarygodnych źródłach i stoi w sprzeczności z udokumentowaną historią sięgającą 1956 roku. Warto o tym pamiętać, bo błąd powielają niektóre strony internetowe.

Jak obchodzi się ten dzień

• Stowarzyszenie Elektryków Polskich składa energetykom życzenia
• Zakłady energetyczne organizują uroczystości, spotkania integracyjne i wyróżnienia
• 14 sierpnia to okazja do przypomnienia zasad BHP przy pracach pod napięciem

To dobra okazja, by docenić zawód, o którym pamiętamy zwykle dopiero, gdy zgaśnie światło – choć na co dzień energetycy sprawiają, że tak się po prostu nie dzieje.

Ciekawostki

1. Do 1990 roku Dzień Energetyka obchodzono w innym terminie: początkowo 1 września, a od 1973 roku w pierwszą niedzielę września.
2. W połowie lat 80. powstał osobny Hymn Energetyków, wykonywany do dziś podczas najbardziej uroczystych obchodów branżowych.
3. W Rosji i innych krajach byłego ZSRR własny Dzień Energetyka obchodzi się 22 grudnia, na pamiątkę zarządzenia z 1920 roku o budowie pierwszych hydroelektrowni.
4. W 2024 roku odnawialne źródła energii odpowiadały już za blisko 30 procent krajowego miksu energetycznego w Polsce.