Międzynarodowy Dzień Archiwów

Międzynarodowy Dzień Archiwów obchodzony jest 9 czerwca, upamiętniając powstanie Międzynarodowej Rady Archiwów (ICA) w 1948 roku pod patronatem UNESCO. Święto ustanowiono w 2007 roku podczas Walnego Zgromadzenia ICA.

Dlaczego akurat 9 czerwca?

Data ta nie jest przypadkowa – nawiązuje do momentu założenia ICA w powojennym okresie odbudowy międzynarodowej współpracy kulturalnej. Dzień ten łączy święto organizacji z celebracją całej dziedziny archiwistyki.

Czym naprawdę zajmują się archiwa?

Archiwa to nie tylko tradycyjne magazyny dokumentów. Ich rola polega na selekcji i ochronie materiałów, które mają przetrwać dla przyszłych pokoleń. Obejmują one akty urodzenia, dokumentację sądową, zdjęcia, nagrania oraz dane cyfrowe, które wymagają szczególnej uwagi ze względu na nietrwałość nośników.

Tydzień Archiwów zamiast jednego dnia

Od 2019 roku obchody wydłużono do Międzynarodowego Tygodnia Archiwów, podczas którego instytucje organizują wystawy, dni otwarte i prezentacje unikalnych dokumentów, aby przybliżyć społeczeństwu znaczenie archiwów.

Zawód archiwisty – więcej niż katalogowanie

Współczesny archiwista musi posiadać wiedzę z zakresu konserwacji dokumentów, prawa ochrony danych osobowych oraz metod udostępniania zbiorów. Wyzwaniem jest archiwizacja materiałów cyfrowych, takich jak e-maile czy strony internetowe, które mogą zniknąć bez śladu.

Kontekst polski

W Polsce archiwa państwowe, uczelniane i kościelne angażują się w obchody, organizując dni otwarte i wystawy. Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych nadzoruje sieć archiwów przechowujących dokumenty sięgające średniowiecza, udostępniając je w formie cyfrowej. Archiwiści dbają nie tylko o przeszłość, ale też o to, jak informacje o współczesności zostaną zachowane dla przyszłych historyków.

Zawody związane z archiwistyką

Bibliotekarze, muzealnicy i konserwatorzy zabytków współpracują z archiwistami, choć każda z tych profesji ma odmienny zakres działań. Archiwista pracuje głównie z unikatowymi dokumentami, których nie da się zastąpić w przypadku zniszczenia oryginału.

Jak spędzić Międzynarodowy Dzień Archiwów?

• Sprawdzić lokalne inicjatywy archiwów państwowych, takie jak dni otwarte czy wystawy.
• Przejrzeć rodzinne dokumenty i rozważyć ich archiwizację lub digitalizację.
• Skorzystać z cyfrowych zasobów archiwalnych dostępnych online.

Międzynarodowy Dzień Archiwów przypomina, że pamięć zbiorowa wymaga systematycznej pracy – od katalogowania po zabezpieczanie materiałów na trwałych nośnikach.

Ciekawostki

1. Data upamiętnia powstanie Międzynarodowej Rady Archiwów pod patronatem UNESCO w 1948 roku.
2. Od 2019 roku obchody rozszerzono na cały Międzynarodowy Tydzień Archiwów.
3. W Polsce w obchody włączają się archiwa państwowe, uczelniane i kościelne.