Kalendarz świąt nietypowych · data stała
Dzień Kadeta
Dzień Kadeta, obchodzony 21 maja, upamiętnia bitwę o Górę Świętej Anny z 1930 roku, ustanowiony przez marszałka Józefa Piłsudskiego.
- Typ daty
- data stała
- Zasięg
- Polska
- Rok ustanowienia Dnia Kadeta przez władze wojskowe II Rzeczypospolitej
- 1930
Dzień Kadeta – pochodzenie
Ustanowiony decyzją władz wojskowych w 1930 roku jako Dzień Korpusu Kadetów nr 1 we Lwowie. Data upamiętnia udział polskich kadetów w walkach na Górze św. Anny podczas III powstania śląskiego oraz rocznicę śmierci najmłodszego z poległych kadetów, szesnastoletniego Karola Chodkiewicza.
Dwudziesty pierwszy maja obchodzony jest jako Dzień Kadeta – święto o wyraźnie określonym twórcy, roku ustanowienia i militarnej genezie daty. Jego historia sięga roku 1933, kiedy to marszałek Józef Piłsudski, ówczesny minister spraw wojskowych, ustanowił je jako Dzień Korpusu Kadetów nr 1 we Lwowie. Data nie była przypadkowa – upamiętniała rozpoczęcie walk o Górę Świętej Anny podczas trzeciego powstania śląskiego w 1921 roku, w których uczestniczyło około 120 kadetów lwowskiego korpusu.
W czasie powstania śląskiego Górny Śląsk znajdował się pod kontrolą Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej, co formalnie uniemożliwiało Polsce wsparcie zbrojne. Mimo to kadeci Korpusu nr 1 samowolnie opuszczali szkołę, by dołączyć do powstańców. Początkowo władze wojskowe planowały ukarać uczniów wydaleniem z korpusu, ale pod wpływem opinii publicznej wycofały się z tej decyzji. W walkach zginęło siedmiu kadetów, w tym szesnastoletni Karol Chodkiewicz, a czterech zostało ciężko rannych. Jeden z uczestników otrzymał Order Wojenny Virtuti Militari, dwóch Krzyż Walecznych, a pozostali Śląską Wstęgę Waleczności.
Początkowo 21 maja obchodzono wyłącznie w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie, choć w praktyce świętowano go także w innych korpusach – chełmińskim i rawickim. Oficjalny, ogólnowojskowy status święto zyskało dopiero w 2013 roku na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej.
Dziś tytuł kadeta noszą żołnierze odbywający służbę przygotowawczą na kaprala lub szkolący się na podoficerów. W Państwowej Straży Pożarnej mianowanie na kadeta następuje po ukończeniu szkolenia unitarnego przez uczniów szkół aspirantów w Poznaniu, Krakowie i Centralnej Szkole Pożarniczej w Częstochowie.
Aby uczcić Dzień Kadeta, warto zapoznać się z historią trzeciego powstania śląskiego i rolą kadetów, odwiedzić izbę pamięci poświęconą korpusom kadetów (jeśli istnieje) lub przekazać podziękowania znajomym kadetom. Święto to wyróżnia się na tle innych dat, łącząc konkretną decyzję administracyjną, historyczne wydarzenie i losy realnych uczestników walk.
Ciekawostki
- W III powstaniu śląskim wzięło udział 120 kadetów, z których siedmiu poległo, a czterech zostało ciężko rannych.
- Dwóch kadetów odznaczono za udział w powstaniu Orderem Wojennym Virtuti Militari.
- Współczesną podstawą prawną obchodów jest decyzja nr 432/MON Ministra Obrony Narodowej z 24 grudnia 2013 roku, ustanawiająca 21 maja świętem środowisk skupiających studentów i słuchaczy uczelni oraz szkół wojskowych.