Dzień Farmaceuty

14 maja to data związana z osmańskim sułtanem, reformator Mahmud II, który nie miał bezpośredniego związku z farmacją w dzisiejszym rozumieniu. Międzynarodowy Dzień Farmaceuty, obchodzony właśnie tego dnia, upamiętnia wydarzenie sprzed prawie dwustu lat, które zapoczątkowało nowoczesne kształcenie farmaceutyczne w Turcji.

Dlaczego 14 maja?

Data nawiązuje do reform sułtana Mahmuda II, władcy Imperium Osmańskiego, który wprowadził szeroko zakrojone zmiany w edukacji, prawie i wojsku. To właśnie 14 maja 1839 roku w Cesarskiej Szkole w Stambule otwarto pierwszą klasę farmaceutyczną. W 1968 roku tureccy farmaceuci ustanowili tę datę swoim świętem zawodowym, a z czasem zyskało ono międzynarodowy wymiar, obchodzone również w Polsce, gdzie przypominają o nim szpitale, izby aptekarskie i placówki ochrony zdrowia.

Rola Polski w historii farmacji

Polska ma znaczący udział w dziejach farmacji. Pierwszy Wydział Farmacji i Materii Medycznej powstał w 1783 roku na Akademii Krakowskiej (obecnie Uniwersytet Jagielloński), co uczyniło tę uczelnię jedną z pierwszych w Europie kształcących farmaceutów na poziomie akademickim. W Polsce kobiety jako pierwsze na świecie mogły oficjalnie studiować farmację – pierwsze dyplomy farmaceutek wydano w 1824 roku, znacznie wcześniej niż w innych krajach Europy.

Święta farmaceutów

Poza Międzynarodowym Dniem Farmaceuty 14 maja, w Polsce obchodzone są dwa inne święta związane z farmacją. 25 września to Światowy Dzień Farmaceuty, ustanowiony przez Międzynarodową Federację Farmaceutyczną, a 26 września przypada Ogólnopolski Dzień Aptekarza, związany z wspomnieniem świętych Kosmy i Damiana, patronów aptekarzy.

Współczesna rola farmaceuty

Zawód farmaceuty wykracza dziś daleko poza wydawanie leków. Ustawa o zawodzie farmaceuty z 2020 roku określa go jako samodzielny zawód medyczny, obejmujący opiekę farmaceutyczną, przeglądy lekowe, tworzenie indywidualnych planów leczenia oraz wystawianie recept farmaceutycznych. Coraz więcej farmaceutów pracuje również poza aptekami – w szpitalach, laboratoriach czy przemyśle farmaceutycznym, wspierając lekarzy w monitorowaniu bezpieczeństwa farmakoterapii i wykrywaniu niebezpiecznych interakcji leków.

Jak uczcić Dzień Farmaceuty

• Podziękować farmaceucie w lokalnej aptece – ich praca rzadko jest doceniana poza sytuacjami kryzysowymi
• Sprawdzić interakcje przyjmowanych leków – farmaceuta jest w stanie udzielić fachowej porady w tej kwestii
• Przypomnieć sobie polski wkład w historię farmacji, szczególnie fakt, że kobiety mogły tu studiować farmację najwcześniej w Europie

„Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną, bo tylko dawka czyni truciznę.”

Paracelsus

Ciekawostki

1. Pierwszy w Polsce Wydział Farmacji i Materii Medycznej powstał już w 1783 roku na Akademii Krakowskiej, dzisiejszym Uniwersytecie Jagiellońskim.
2. Pierwsze na świecie dyplomy farmaceutek wydano w Polsce już w 1824 roku.
3. Poza Międzynarodowym Dniem Farmaceuty (14 maja) obchodzi się też Światowy Dzień Farmaceuty (25 września) oraz Ogólnopolski Dzień Aptekarza (26 września), związany ze wspomnieniem świętych Kosmy i Damiana.
4. Ustawa o zawodzie farmaceuty z grudnia 2020 roku definiuje ten zawód jako samodzielny zawód medyczny, obejmujący m.in. opiekę farmaceutyczną i wystawianie tzw. recepty farmaceutycznej.