Ogólnopolski Dzień Profilaktyki

13 maja obchodzimy Ogólnopolski Dzień Profilaktyki – nowe święto zdrowotne w polskim kalendarzu, zaproponowane podczas konferencji pod patronatem Doroty Niedzieli, wicemarszałek Sejmu. Inicjatywa powstała w 2025 roku, ogłoszonym przez Senat Rokiem Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, co podkreśla jej znaczenie.

Kto zaproponował święto?

Święto zostało zgłoszone przez trzy duże towarzystwa naukowe: Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne i Polskie Towarzystwo Neurologiczne. Współpraca tych specjalizacji nie jest przypadkowa – choroby serca, nowotwory i schorzenia neurologiczne mają wspólne czynniki ryzyka i dotyczą podobnych grup pacjentów.

Dlaczego profilaktyka, a nie tylko leczenie?

Przesłanie inicjatorów jest jasne: zdrowie kształtują codzienne decyzje, a nie tylko wizyty u lekarza przy objawach. Skuteczna profilaktyka wymaga długofalowych działań państwa, a nie jednorazowych akcji. Dzień Profilaktyki ma być początkiem szerszej dyskusji na ten temat.

Zapomniane programy badań przesiewowych

W Polsce dostępne są bezpłatne programy profilaktyczne finansowane przez NFZ, z których korzysta niewielu uprawnionych:

• Mammografia dla kobiet w wieku 45-74 lat.
• Cytologia i test HPV dla kobiet w wieku 25-64 lat.
• Badania na raka jelita grubego dla osób 50-65 lat oraz 40-49 lat (jeśli krewny chorował).

Dzień Profilaktyki to okazja, by sprawdzić, czy kwalifikujemy się do któregoś z programów i umówić badanie.

Co realnie zmniejsza ryzyko chorób?

Wiele działań profilaktycznych zależy od codziennych wyborów:

• Regularna aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko chorób serca.
• Rezygnacja z palenia obniża ryzyko nowotworów i udaru.
• Regularne badania pozwalają wykryć nieprawidłowości na wczesnym etapie.

Wspólny mianownik kardiologii, onkologii i neurologii

Współpraca tych specjalizacji ma uzasadnienie, ponieważ czynniki ryzyka (np. nadciśnienie, otyłość, brak ruchu) wpływają na wszystkie obszary. Profilaktyka w jednym przekłada się na korzyści w pozostałych.

Jak uczcić Dzień Profilaktyki?

Najprościej – umówić zaległe badania (morfologię, ciśnienie, cytologię). Warto też przypomnieć o programach profilaktycznych starszym członkom rodziny, którzy rzadko sami szukają informacji. 13 maja to dobry moment, by przełamać zwlekanie i skorzystać z dostępnych możliwości.

„Lepiej zapobiegać, niż leczyć.”

przysłowie

Ciekawostki

1. Święto zaproponowano podczas konferencji pod honorowym patronatem wicemarszałek Sejmu Doroty Niedzieli.
2. Za inicjatywą stoją jednocześnie trzy towarzystwa naukowe: kardiologiczne, onkologiczne i neurologiczne.
3. Rok 2025 Senat RP ogłosił Rokiem Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, co bezpośrednio poprzedziło propozycję nowego święta.