Dzień Europy Rady Europy

5 maja to data, która w kalendarzu europejskich świąt wywołuje pewne zamieszanie. Tego dnia obchodzony jest Dzień Europy, ustanowiony przez Radę Europy – najstarszą organizację międzyrządową w Europie, powołaną do życia w Londynie w 1949 roku. Jednak nie jest to jedyny Dzień Europy – Unia Europejska świętuje swoje święto 9 maja, w rocznicę Deklaracji Schumana, która zapoczątkowała proces integracji gospodarczej kontynentu.

Czym jest Rada Europy?

Rada Europy to organizacja skupiająca się na ochronie praw człowieka, demokracji i rządów prawa. Choć często mylona z Unią Europejską, jest od niej odrębna. Powstała 5 maja 1949 roku, gdy dziesięć państw – Belgia, Dania, Francja, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Norwegia, Szwecja, Wielka Brytania i Włochy – podpisało traktat londyński, czyli Statut Rady Europy. Dokument sporządzono w językach angielskim i francuskim, a jego depozytariuszem został rząd brytyjski. Wszedł on w życie 3 sierpnia 1949 roku po ratyfikacji przez siedem państw.

Wkład Rady Europy w Europę

W ramach Rady Europy powstała w 1950 roku Europejska konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu – pierwszy międzynarodowy sąd, do którego obywatele mogą się odwoływać poza systemem sądowniczym swojego kraju. Obecnie do Rady Europy należy 46 państw, z wyjątkiem Rosji i Białorusi, których członkostwo zostało zawieszone. Polska dołączyła do organizacji 26 listopada 1991 roku, po przemianach ustrojowych.

Dlaczego są dwa Dni Europy?

Rada Europy obchodzi swoje święto 5 maja, a Unia Europejska – 9 maja, w rocznicę Deklaracji Schumana. Choć obie organizacje mają podobną nazwę święta, są to odrębne wydarzenia. W oficjalnym nazewnictwie UE 9 maja jest uznawany za Dzień Europy, podczas gdy Rada Europy używa tej samej nazwy dla 5 maja, co może prowadzić do nieporozumień.

Jak obchodzi się 5 maja?

• Rada Europy organizuje wydarzenia poświęcone prawom człowieka w Strasburgu i innych miastach członkowskich.
• Szkoły i uczelnie prowadzą lekcje i debaty na temat demokracji oraz historii integracji europejskiej.
• Instytucje publiczne podkreślają rolę Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w życiu obywateli.

Warto odróżniać te dwa święta – choć mają podobne nazwy, reprezentują różne organizacje i różne aspekty powojennej historii Europy.

„Musimy odtworzyć europejską rodzinę w strukturze regionalnej, którą można by nazwać Stanami Zjednoczonymi Europy, a pierwszym realnym krokiem w tym kierunku będzie utworzenie Rady Europy.”

Winston Churchill, przemówienie na uniwersytecie w Zurychu, 19 września 1946

Ciekawostki

1. W ramach Rady Europy powstała w 1950 roku Europejska konwencja o ochronie praw człowieka, a wraz z nią Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu.
2. Polska przystąpiła do Statutu Rady Europy 26 listopada 1991 roku, już po przemianach ustrojowych.
3. Traktat londyński wszedł w życie 3 sierpnia 1949 roku, po zebraniu wymaganych siedmiu ratyfikacji.
4. Rada Europy jest często mylona z Unią Europejską, mimo że to dwie odrębne organizacje międzynarodowe.