Kalendarz świąt nietypowych · data stała

Światowy Dzień Wolności Prasy

Światowy Dzień Wolności Prasy, obchodzony 3 maja, upamiętnia Deklarację z Windhoek z 1991 roku. Ustanowiony przez ONZ, łączy się z rocznicą uchwalenia Konstytucji 3 Maja, choć nie ma z nią historycznego związku.

Typ daty
data stała
Temat
Społeczne i międzynarodowe
Zasięg
Globalny
Rok ogłoszenia Deklaracji z Windhoek
1991

Światowy Dzień Wolności Prasy – pochodzenie

Międzynarodowe - ustanowione przez ONZ na wniosek UNESCO

3 maja to nie tylko polskie święto Konstytucji 3 Maja, ale także Światowy Dzień Wolności Prasy, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1993 roku. Data ta upamiętnia przyjęcie Deklaracji z Windhoek 3 maja 1991 roku przez afrykańskich dziennikarzy podczas seminarium UNESCO w Namibii. Choć zbiega się z polskim świętem narodowym, nie ma z nim historycznego związku.

Deklaracja z Windhoek była efektem dyskusji o przyszłości mediów po zimnej wojnie. Dokument wzywał do budowy niezależnej, pluralistycznej prasy wolnej od politycznej kontroli i monopoli. W 1993 roku ONZ oficjalnie ustanowiło 3 maja Światowym Dniem Wolności Prasy, rekomendując jego obchody w skali globalnej.

Święto to nie jest tylko symbolicznym przypomnieniem. UNESCO co roku publikuje raporty o bezpieczeństwie dziennikarzy, a Dzień Wolności Prasy to okazja, by te dane dotarły do szerszej opinii publicznej. Podczas obchodów przyznawana jest Nagroda im. Guillerma Cano dla osób lub redakcji broniących wolności prasy.

Przed 1993 rokiem Reporterzy bez Granic obchodzili Międzynarodowy Dzień Wolnej Prasy 20 kwietnia. Obecnie 3 maja jest oficjalnym świętem ONZ, choć realna wolność prasy różni się w zależności od regionu.

W Polsce 3 maja kojarzy się głównie z Konstytucją 3 Maja, ale warto pamiętać o Światowym Dniu Wolności Prasy. Konstytucja, choć nie zawierała wolności prasy w dzisiejszym rozumieniu, dotyczyła praw obywatelskich.

Jak uczcić ten dzień? Można sięgnąć po rzetelne dziennikarstwo: czytać reportaże zamiast krótkich newsów, sprawdzić rankingi wolności prasy, wspierać niezależne media lub zastanowić się, skąd czerpiemy informacje. Wolność prasy to nie tylko wielkie sprawy, ale codzienne wybory dotyczące źródeł wiadomości.

Ciekawostki

  1. Deklarację z Windhoek opracowało blisko 60 afrykańskich dziennikarzy podczas seminarium zorganizowanego przez UNESCO.
  2. Święto zostało formalnie ustanowione rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 48/432 z 20 grudnia 1993 roku.
  3. Z okazji tego dnia UNESCO przyznaje Nagrodę im. Guillerma Cano dla osób zasłużonych dla wolności prasy.
  4. Wcześniej, w 1991 roku, Reporterzy bez Granic ustanowili własny Międzynarodowy Dzień Wolnej Prasy przypadający 20 kwietnia.