Święto Wojsk Inżynieryjnych

Święto Wojsk Inżynieryjnych jest obchodzone w Polsce corocznie 16 kwietnia. Data ta upamiętnia rozpoczęcie w 1945 roku operacji forsowania Odry i Nysy Łużyckiej, jednej z ostatnich dużych operacji II wojny światowej na froncie wschodnim. Święto to, nazywane potocznie Dniem Sapera, ma oficjalną nazwę nadaną przez Ministra Obrony Narodowej.

16 kwietnia 1945 roku 1. i 2. Armia Wojska Polskiego, pod dowództwem m.in. gen. Karola Świerczewskiego, rozpoczęły forsowanie Odry i Nysy Łużyckiej w ramach ofensywy berlińskiej. Saperzy budowali przeprawy, korzystając z łodzi, promów i mostów pontonowych, umożliwiając przejście piechocie i sprzętowi. Święto Wojsk Inżynieryjnych ustanowiono w 1946 roku, pierwotnie jako Święto Wojsk Saperskich, na pamiątkę tych działań.

Tradycja polskich wojsk inżynieryjnych sięga znacznie wcześniej niż II wojna światowa. Pierwszy udokumentowany most pontonowy zbudowano w Czerwińsku nad Wisłą, co umożliwiło przeprawę wojsk króla Władysława Jagiełły i przyczyniło się do zwycięstwa pod Grunwaldem. Saperzy odgrywali ważną rolę w wojnach napoleońskich, a w okresie międzywojennym powstały pierwsze regularne pułki saperskie i bataliony mostowe.

Współczesne Wojska Inżynieryjne to formacja stanowiąca około 8% Sił Zbrojnych RP. Obejmuje pododdziały desantowo-przeprawowe i pontonowe, inżynieryjno-drogowe, kolejowe oraz saperskie. Ich zadania obejmują budowę przepraw, utrzymanie dróg, infrastruktury torowej, rozpoznanie inżynieryjne, minowanie i rozminowanie terenu. Trzon formacji tworzą trzy pułki saperów: 5. pułk inżynieryjny w Szczecinie, 1. brzeski pułk saperów w Brzegu oraz 2. mazowiecki pułk saperów w Kazuniu Nowym, a także 2. inowrocławski pułk komunikacyjny. Dodatkowo istnieje sześć samodzielnych batalionów saperów, dwa bataliony inżynieryjne i dwa bataliony drogowo-mostowe.

Barwy saperów to czerń i czerwień. Czerń symbolizuje ziemię, w której pracują, a czerwień przelaną krew poległych podczas rozminowywania czy budowy przepraw pod ostrzałem. Saperzy kierują się zasadą: czasem niszczyć, często budować, zawsze służyć. Poza działaniami bojowymi zajmują się usuwaniem skutków powodzi i klęsk żywiołowych, a także rozminowywaniem terenów z niewypałów z czasów obu wojen światowych.

16 kwietnia w garnizonach saperskich odbywają się uroczyste apele, msze w intencji poległych oraz spotkania z weteranami. Cywile mogą uczcić święto, odwiedzając izby tradycji przy jednostkach inżynieryjnych lub wysyłając życzenia saperom i ich rodzinom. To również okazja, by przypomnieć, że praca saperów trwa do dziś – neutralizują oni niewypały z lat 1939-1945, które wciąż znajdują się w polskiej ziemi.