Międzynarodowy Dzień Teatru

Międzynarodowy Dzień Teatru obchodzony jest 27 marca i należy do nielicznych świąt kultury, które mają wieloletnią tradycję, wykraczającą poza sam wpis w kalendarzu. Obchody trwają nieprzerwanie od 1962 roku, a każda edycja wiąże się z tym samym rytuałem: jednym przesłaniem, jednym wybranym autorem oraz zaangażowaniem społeczności teatralnej na całym świecie.

Kto i kiedy ustanowił Międzynarodowy Dzień Teatru?

Święto zostało zainicjowane w 1961 roku przez International Theatre Institute (ITI), organizację teatralną afiliowaną przy UNESCO, która zrzesza obecnie ponad 90 narodowych ośrodków w różnych krajach. Pierwsze oficjalne obchody odbyły się w 1962 roku.

Skąd wzięła się organizacja International Theatre Institute?

ITI powstał w 1948 roku w Pradze, kilka lat po zakończeniu II wojny światowej, z inspiracji UNESCO. Jego celem było wykorzystanie teatru jako narzędzia do odbudowy relacji między narodami, które zostały zerwane podczas konfliktu. Teatr, jako forma sztuki wymagająca bezpośredniego kontaktu widza z aktorem, miał stać się mostem porozumienia. Dzień Teatru, ustanowiony trzynaście lat później, jest naturalnym przedłużeniem tej misji – coroczną okazją do przypomnienia, dlaczego organizacja powstała.

Na czym polega doroczne przesłanie?

Każdego roku ITI zaprasza wybitną postać ze świata teatru lub kultury do napisania krótkiego tekstu, który podkreśla rolę teatru w budowaniu porozumienia między ludźmi. Pierwsze przesłanie w 1962 roku stworzył francuski pisarz i reżyser Jean Cocteau. Tekst jest tłumaczony na kilkadziesiąt języków, odczytywany przed spektaklami, publikowany w mediach drukowanych i nadawany przez ponad sto stacji radiowych i telewizyjnych na całym świecie.

Czy przesłanie zawsze pisze osoba z Europy?

Nie – ITI dba o różnorodność geograficzną autorów, wybierając twórców z Europy, Afryki, Azji i obu Ameryk. Ta decyzja podkreśla globalny charakter święta, traktując teatr szeroko – jako każdą formę sztuki performatywnej z aktywnym udziałem widza, niezależnie od tradycji kulturowej.

Jak obchodzi się Międzynarodowy Dzień Teatru w teatrach?

Podczas obchodów teatry często:
– odczytują doroczne przesłanie ITI przed spektaklami,
– organizują dni otwarte z możliwością zakupu biletów ze zniżką,
– zapraszają aktorów i twórców na spotkania po przedstawieniach,
– prowadzą lokalne dyskusje o kondycji teatru we współpracy z ośrodkami ITI.

Międzynarodowy Dzień Teatru w Polsce

Polski Ośrodek ITI, jako część globalnej sieci, aktywnie włącza się w obchody. Teatry w Polsce odczytują przesłanie, organizują premiery i spotkania z publicznością, współgrając z międzynarodowym harmonogramem święta.

Jak uczcić Międzynarodowy Dzień Teatru?

Najprostszym sposobem jest wizyta w teatrze – wiele scen oferuje w tym dniu zniżki lub dni otwarte. Warto też zapoznać się z przesłaniami z poprzednich lat, które często są wartościowe jako samodzielne teksty, cytowane nawet poza kontekstem święta.

Ciekawostki

1. Pierwsze doroczne przesłanie na Międzynarodowy Dzień Teatru napisał w 1962 roku francuski pisarz i reżyser Jean Cocteau.
2. Sieć International Theatre Institute liczy dziś ponad 90 narodowych ośrodków na całym świecie, w tym ośrodek w Polsce.
3. Ta sama organizacja, która ustanowiła Dzień Teatru, powołała dwadzieścia lat później Międzynarodowy Dzień Tańca.