Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej
Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej obchodzony jest 23 marca i jest wyjątkowym świętem w Europie, ponieważ zostało ustanowione przez parlamenty obu państw w krótkim odstępie czasu w 2007 roku. Nie jest to dzień wolny od pracy – 23 marca to zwykły dzień roboczy, w którym szkoły, urzędy i sklepy funkcjonują normalnie. Święto nie upamiętnia konkretnego wydarzenia, takiego jak bitwa czy traktat, lecz długą historię wzajemnych powiązań dynastycznych, wojskowych i politycznych między Polską a Węgrami.
Historia, którą upamiętnia Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej
Święto honoruje wielowiekową relację między oboma krajami. W 1370 roku tron Polski objął Ludwik Węgierski, który rządził zarówno Polską, jak i Węgrami aż do swojej śmierci w 1382 roku. W 1384 roku jego córka Jadwiga została koronowana na króla Polski, co było wyjątkowe, ponieważ w tamtych czasach kobiety nie mogły sprawować tej funkcji. W XVI wieku Stefan Batory, książę siedmiogrodzki, został królem Polski, kontynuując tradycję współpracy.
W XX wieku relacje te były szczególnie widoczne podczas II wojny światowej, gdy Węgry nie wypowiedziały Polsce wojny i umożliwiały polskim żołnierzom ucieczkę z obozów internowania. W 1956 roku Polacy zorganizowali zbiórkę krwi i leków dla powstańców węgierskich, co stało się symbolem solidarności.
Ustanowienie święta
Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej został ustanowiony na podstawie dwóch uchwał przyjętych w marcu 2007 roku – przez Zgromadzenie Narodowe Węgier 12 marca i przez Sejm RP 16 marca. Inicjatywę wspierali ówcześni prezydenci obu krajów, Lech Kaczyński i László Sólyom. Pierwsze obchody odbyły się w Győr jeszcze w tym samym roku.
Ważne jest, aby odróżnić uchwałę Sejmu od ustawy – nie zmienia ona kalendarza dni wolnych od pracy, dlatego 23 marca pozostaje dniem roboczym.
Obchody Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej
Główne uroczystości odbywają się na przemian w polskim i węgierskim mieście, obejmując spotkania oficjalnych delegacji, koncerty, wystawy i inne wydarzenia kulturalne. W Polsce gmach Sejmu bywa iluminowany barwami obu państw. W lokalnej skali można świętować na różne sposoby, np. organizując spotkania z miastami partnerskimi, oglądając filmy o wspólnej historii, przygotowując węgierskie potrawy lub ucząc się podstaw języka węgierskiego.
Święto najlepiej celebruje się, koncentrując się na konkretnych postaciach i wydarzeniach, takich jak działalność Bema w Siedmiogrodzie, szkoła w Balatonboglár czy zbiórka krwi w 1956 roku – to właśnie one pozostają w pamięci najdłużej.
„Polak, Węgier, dwa bratanki, i do szabli, i do szklanki.”
przysłowie polskie
Chronologia
Najczęstsze pytania
Czy 23 marca jest dniem wolnym od pracy?
Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej nie jest dniem wolnym od pracy, zatem placówki edukacyjne, urzędy oraz sklepy funkcjonują zgodnie z standardowym harmonogramem. Mimo że święto to ma charakter symboliczny, nie wpływa na kalendarz dni wolnych ustalony przez polskie prawo. W związku z tym, zarówno uczniowie, jak i pracownicy mogą kontynuować swoje codzienne obowiązki bez przerwy.
Kto ustanowił Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej?
Węgierskie Zgromadzenie Narodowe oraz polski Sejm przyjęły uchwały w marcu 2007 roku. Węgierska uchwała została zatwierdzona 12 marca, a polska - dwa dni później, 16 marca tego samego roku. Oba parlamenty podjęły te decyzje w niewielkim odstępie czasowym, co podkreśla ich koordynację w kluczowej kwestii.
Co upamiętnia Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej?
Relacje polsko-węgierskie to nie tylko pojedyncze wydarzenia, ale kompleksowa historia wspólnych losów, na którą składają się różnorodne momenty. Wspólni władcy, bohaterskie czyny Józefa Bema na węgierskiej ziemi, a także heroiczne działania Polaków podczas II wojny światowej, gdy udzielali pomocy uchodźcom węgierskim w 1939 roku. Nie można również zapomnieć o solidarności Polaków z Węgrami w 1956 roku, gdy nasi rodacy wspierali Budapeszt w trudnych chwilach. To wszystko tworzy bogatą mozaikę wzajemnych powiązań i przyjaźni między naszymi narodami.
Gdzie odbywają się główne obchody?
Każdego roku inne miasto, raz polskie, raz węgierskie, pełni rolę gospodarza uroczystości. Inauguracyjna edycja odbyła się w 2007 roku w Győr.