Międzynarodowy Dzień Frankofonii

Międzynarodowy Dzień Frankofonii, obchodzony 20 marca, to święto języka francuskiego i kultur z nim związanych, ustanowione przez Międzynarodową Organizację Frankofonii (OIF). Data nie jest przypadkowa – upamiętnia podpisanie konwencji powołującej Agencję Współpracy Kulturalnej i Technicznej w Niamey w 1970 roku, co dało początek OIF. Święto wprowadzono w 1988 roku i od tamtej pory nie zmieniono jego daty.

Niamey 1970 to dla frankofonii to, czym dla Unii Europejskiej jest Traktat Rzymski – moment założycielski. Kilkanaście państw oficjalnie zdecydowało się współpracować na gruncie wspólnego języka, głównie w obszarach kultury, edukacji i nauki, a nie polityki. Z czasem organizacja rozrosła się, stając się znaczącym podmiotem na arenie międzynarodowej, z własnymi szczytami, sekretarzem generalnym i siedzibą w Paryżu. Dzień Frankofonii nie upamiętnia powstania języka francuskiego, lecz konkretny akt współpracy międzynarodowej sprzed ponad 50 lat.

Obecnie do OIF należy blisko 90 państw jako członkowie pełnoprawni, stowarzyszeni lub obserwatorzy. Językiem francuskim posługuje się na co dzień ponad 300 milionów ludzi na pięciu kontynentach, a status urzędowy ma on w około 29 krajach, od Francji i Belgii po Senegal, Kamerun czy Quebec. Różnorodność geograficzna sprawia, że frankofonia nie jest utożsamiana wyłącznie z Francją, a Dzień Frankofonii unika faworyzowania jednego kraju.

Obchody rozciągają się na cały marzec, a 20 marca jest symbolicznym punktem kulminacyjnym. Organizowane są m.in.: przeglądy filmów francuskojęzycznych, koncerty muzyki z różnych regionów frankofońskich, konkursy literackie, dyktanda oraz degustacje kuchni francuskiej. Wydarzenia koordynują ambasady krajów frankofońskich oraz Alliance Française, która przygotowuje program otwarty dla wszystkich.

W Polsce Dzień Frankofonii nie jest powszechnie znany, ale środowisko romanistów i uczniów języka francuskiego go docenia. Placówki Alliance Française organizują lekcje, projekcje i wieczory kulinarne, a uczelnie – wykłady i spotkania z ekspertami. W niektórych szkołach organizowane są konkursy wiedzy o krajach frankofońskich.

Aby uczcić ten dzień, nie trzeba znać francuskiego – wystarczy obejrzeć francuski film z napisami, przygotować danie z kuchni francuskiej lub posłuchać muzyki z różnych regionów frankofonii. To okazja, by poznać kultury, o których w Polsce mówi się stosunkowo mało.

Ciekawostki

1. Konwencja, do której nawiązuje data 20 marca, została podpisana w 1970 roku w Niamey, stolicy Nigru.
2. Francuski ma status języka urzędowego w około 29 państwach na kilku kontynentach.
3. Obchody Frankofonii często trwają cały marzec, a nie tylko jeden dzień.