Światowy Dzień Organizacji Pozarządowych

Światowy Dzień Organizacji Pozarządowych obchodzony jest corocznie 27 lutego, upamiętniając pracę setek tysięcy osób działających w tzw. trzecim sektorze – obok administracji publicznej i biznesu. To dzień dedykowany wolontariuszom, fundacjom i stowarzyszeniom, a także wszystkim korzystającym z ich wsparcia. W Polsce święto to funkcjonuje również pod nazwą Światowego Dnia NGO.

Geneza Światowego Dnia Organizacji Pozarządowych

Data 27 lutego została ustanowiona w 2010 roku przez dwanaście państw członkowskich Bałtyckiego Forum Organizacji Pozarządowych, działającego przy Radzie Państw Morza Bałtyckiego. Inicjatorem był Marcis Liors Skadmanis, aktywista społeczny związany z organizacjami humanitarnymi. Oficjalna decyzja zapadła 17 kwietnia 2010 roku, ale pierwsze obchody odbyły się dopiero 27 lutego 2014 roku w Helsinkach. To właśnie wtedy święto zostało dostrzeżone przez ONZ, przywódców Unii Europejskiej oraz inne organizacje międzynarodowe.

Definicja organizacji pozarządowych (NGO)

Skrót NGO (non-government organization) odnosi się do podmiotów prywatnych, tworzonych przez obywateli, które – w przeciwieństwie do firm – nie działają dla zysku, lecz w interesie publicznym. W skład NGO wchodzą fundacje, stowarzyszenia, koła gospodyń wiejskich czy organizacje charytatywne. Ich cechą charakterystyczną jest brak formalnych powiązań z władzą publiczną.

Rola organizacji pozarządowych

NGO-sy, nazywane trzecim sektorem, funkcjonują obok administracji publicznej i rynku. Ich zadania obejmują m.in. kontrolę społeczną działań władz oraz identyfikowanie problemów, które pozostają poza zasięgiem instytucji publicznych. Wiele lokalnych inicjatyw – od pomocy sąsiedzkiej po duże projekty charytatywne – rozpoczyna się właśnie w trzecim sektorze, zanim zostaną włączone do polityki publicznej.

Obchody Światowego Dnia Organizacji Pozarządowych na świecie

Święto jest obchodzone w 89 krajach, najczęściej w formie podziękowań dla wolontariuszy, kampanii informacyjnych o działalności lokalnych NGO-sów oraz zachęt do przekazywania darowizn. W wielu miastach organizowane są spotkania, podczas których fundacje i stowarzyszenia prezentują swoje projekty, a instytucje publiczne dziękują organizacjom za współpracę.

Trzeci sektor w Polsce

W Polsce nad rozwojem organizacji pozarządowych czuwa Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, powstały w 2017 roku. W ramach dziewięciu programów rządowych przekazał on NGO-som ponad 1,2 mld złotych dotacji, m.in. na rzecz Korpusu Solidarności czy organizacji harcerskich. W kraju działa ponad 100 tysięcy organizacji pozarządowych, od dużych fundacji po małe koła zainteresowań.

Jak uczcić Światowy Dzień Organizacji Pozarządowych?

• Zidentyfikuj lokalne NGO i podziel się informacją o nich.
• Zgłoś się na jednorazowy wolontariat.
• Przekaż 1,5% podatku wybranej organizacji pożytku publicznego przy rozliczeniu PIT.

Choć w Polsce Światowy Dzień Organizacji Pozarządowych nie jest dniem wolnym ani szeroko nagłaśnianym wydarzeniem, może być okazją do nawiązania kontaktu z lokalnymi fundacjami i sprawdzenia, czego aktualnie potrzebują.

Ciekawostki

1. Mimo że formalną datę ustanowienia święta przyjęto w 2010 roku, pierwsze realne obchody odbyły się dopiero cztery lata później, w Helsinkach.
2. W Polsce działalność organizacji pozarządowych wspiera od 2017 roku rządowa agencja Narodowy Instytut Wolności.
3. Skrót NGO pochodzi od angielskiego non-government organization, czyli organizacja pozarządowa.