Dzień Praw Dziecka

Dzień Praw Dziecka obchodzony jest 20 listopada, w rocznicę przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Konwencji o prawach dziecka w 1989 roku. To jeden z najszerzej ratyfikowanych traktatów praw człowieka w historii.

Dwie rocznice w jednej dacie

Data ta nie jest przypadkowa. 20 listopada 1959 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Deklarację praw dziecka, a dokładnie trzydzieści lat później, 20 listopada 1989 roku, ten sam dzień stał się rocznicą przyjęcia Konwencji o prawach dziecka. To właśnie ta rocznica jest podstawą obchodów Universal Children’s Day, czyli Powszechnego Dnia Dziecka.

Polski wkład w konwencję

Inicjatorem prac nad Konwencją była Polska, która zgłosiła projekt na forum ONZ w 1978 roku. Polska tradycja myślenia o prawach dziecka ma korzenie w ideach Janusza Korczaka, pedagoga i lekarza, którego koncepcje wpłynęły na ostateczny kształt dokumentu ONZ.

Co zmieniła konwencja

Konwencja jako pierwszy dokument tej rangi uznała dziecko za pełnoprawny podmiot praw. Zapisano w niej m.in. prawo do życia, rozwoju, wyrażania własnego zdania, ochrony przed przemocą i wyzyskiem oraz dostępu do edukacji. Dokument ratyfikowały niemal wszystkie państwa świata. Co roku UNICEF organizuje kampanię „Go Blue”, podświetlając budynki na niebiesko, aby zwrócić uwagę na prawa dzieci.

Dzień Dziecka a Dzień Praw Dziecka – to nie to samo

20 listopada różni się od Dnia Dziecka (1 czerwca), który w Polsce obchodzony jest z prezentami i festynami. Dzień Praw Dziecka ma charakter refleksyjny – przypomina o prawnych gwarancjach, które dzieciom przysługują, i o tym, że w wielu miejscach na świecie są one łamane. Mimo ratyfikacji konwencji, miliony dzieci nie mają dostępu do edukacji, są zmuszane do pracy lub dorastają w warunkach konfliktu.

Jak uczcić 20 listopada

• Rozmawiaj z dziećmi o ich prawach, nie tylko o obowiązkach.
• Zapoznaj się z działaniami organizacji takich jak UNICEF lub polskie instytucje zajmujące się ochroną praw dziecka.
• Poznaj idee Janusza Korczaka, które wciąż są aktualne w dyskusjach o prawach dzieci.

Dzień Praw Dziecka przypada w czasie roku szkolnego, kiedy łatwo o nim zapomnieć. To właśnie w szkołach i domach, a nie na forum ONZ, prawa dziecka są na co dzień respektowane lub pomijane.

„Nie ma dzieci, są ludzie.”

Janusz Korczak (myśl mu przypisywana)

Ciekawostki

1. To Polska zgłosiła na forum ONZ w 1978 roku inicjatywę stworzenia Konwencji o prawach dziecka.
2. Ideę praw dziecka jako pełnoprawnego podmiotu ukształtował w dużej mierze Janusz Korczak, autor książki „Prawo dziecka do szacunku”.
3. 20 listopada to podwójna rocznica - Deklaracji praw dziecka z 1959 roku i Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku.