Dzień Europy

9 maja 1950 roku, pięć lat po zakończeniu II wojny światowej, francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman wygłosił w Paryżu krótkie przemówienie, które zapoczątkowało współczesną Unię Europejską. Na pamiątkę tego wydarzenia 9 maja obchodzimy Dzień Europy, zwany także Dniem Schumana.

Co zaproponował Robert Schuman?

Schuman przedstawił propozycję wspólnego, ponadnarodowego zarządzania produkcją węgla i stali we Francji i Niemczech, z możliwością rozszerzenia na inne kraje europejskie. Jego celem było uniemożliwienie kolejnej wojny między tymi państwami. W swojej deklaracji podkreślił, że Europa nie powstanie od razu, lecz będzie się budować przez konkretne działania, tworząc najpierw rzeczywistą solidarność. Schuman jest uznawany za jednego z ojców założycieli integracji europejskiej, obok takich postaci jak Jean Monnet, współautor pierwotnego planu integracji.

Jak powstała Unia Europejska?

Bezpośrednim efektem deklaracji Schumana było utworzenie w 1952 roku Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, pierwszej ponadnarodowej instytucji europejskiej, założonej przez Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg, Niemcy i Włochy. Kolejne etapy integracji, takie jak wspólny rynek, Europejska Wspólnota Gospodarcza (1958) i Unia Europejska (traktat z Maastricht), były naturalnymi krokami wynikającymi z tej pierwszej współpracy.

Dlaczego Dzień Europy ustanowiono dopiero w 1985 roku?

Choć deklaracja Schumana pochodzi z 1950 roku, święto na jej cześć Rada Europejska ustanowiła dopiero w 1985 roku, aby wzmocnić poczucie europejskiej tożsamości wśród obywateli. Od tamtej pory 9 maja instytucje unijne otwierają swoje drzwi dla zwiedzających, a szkoły i organizacje pozarządowe organizują wydarzenia edukacyjne. W 2025 roku obchodzono 75. rocznicę deklaracji, z udziałem najwyższych urzędników UE.

Czy istnieje inny „Dzień Europy”?

Tak, 5 maja Rada Europy (organ szerszy niż Unia Europejska) również obchodzi „Dzień Europy”. Choć obie daty są mylone, 9 maja jest oficjalnym świętem Unii Europejskiej, podczas gdy 5 maja dotyczy szerszej organizacji. Nawet w oficjalnych dokumentach i materiałach szkolnych zdarzają się pomyłki między tymi datami.

Jak spędzić Dzień Europy?

Warto sprawdzić lokalne wydarzenia, takie jak dni otwarte instytucji unijnych lub inicjatywy edukacyjne. To także okazja, by przypomnieć sobie korzyści z członkostwa w UE, od funduszy strukturalnych po swobodę podróżowania i pracy w innych krajach członkowskich, z których Polacy korzystają na co dzień, często nieświadomie.