Światowy Dzień Recyklingu

Światowy Dzień Recyklingu obchodzony jest corocznie 18 marca, a jego inicjatorem jest Global Recycling Foundation – brytyjska fundacja non-profit działająca na rzecz gospodarki obiegu zamkniętego. Pierwsze obchody miały miejsce 18 marca 2018 roku i od tamtej pory data ta na stałe zagościła w kalendarzu ekologicznych wydarzeń.

Recykling jako siódmy zasób

Pomysłodawcy święta nie ograniczyli się wyłącznie do przypomnienia o segregacji odpadów. Global Recycling Foundation wskazuje na sześć podstawowych zasobów Ziemi – wodę, powietrze, węgiel, ropę, gaz ziemny i minerały – oraz dodaje do tej listy odpady, które po odpowiednim przetworzeniu stają się surowcem. To podejście zmienia perspektywę – z odpadu jako problemu na odpad jako cenne źródło.

Historia recyklingu sięga dalej niż mogłoby się wydawać

Troska o gospodarowanie odpadami nie jest zjawiskiem współczesnym. Już w starożytnych Atenach obowiązywały przepisy nakazujące usuwanie śmieci poza miasto, a w średniowiecznej Japonii praktykowano ponowne wykorzystanie zużytego papieru. W Polsce jednym z najstarszych dokumentów regulujących kwestię odpadów jest krakowski wilkierz z 1373 roku, który określał zasady usuwania śmieci stałych i płynnych.

Nowoczesny recykling, w formie znanej dziś, rozwinął się dopiero w XIX i XX wieku jako odpowiedź na skalę odpadów generowanych przez rewolucję przemysłową, a później jako element unijnej polityki środowiskowej, w tym planu gospodarki o obiegu zamkniętym z 2015 roku.

Skala problemu współcześnie

Obecnie świat produkuje rocznie około 2 miliardów ton odpadów, przy czym w 2010 roku było to jedynie 1,13 miliarda ton. W Europie recyklingowi poddawane jest niecałe 30% odpadów z tworzyw sztucznych, co pokazuje rozbieżność między deklaracjami a rzeczywistymi działaniami. Global Recycling Foundation szacuje, że recykling pozwala rocznie ograniczyć emisję około 700 milionów ton dwutlenku węgla – to równowartość emisji średniej wielkości kraju.

Na poziomie unijnym problem odpadów regulują przede wszystkim przepisy dotyczące opakowań z 1994 roku oraz przyjęty w 2015 roku plan gospodarki o obiegu zamkniętym, który wyznacza kierunek polityki środowiskowej na kolejne dziesięciolecia.

Recykling w Polsce

Przeciętny Polak wytwarza rocznie około 300 kg odpadów. W okolicach 18 marca organizacje ekologiczne, urzędy i firmy zajmujące się gospodarką odpadami organizują akcje sprzątania, warsztaty segregacji śmieci oraz kampanie informacyjne, często pod hasłem #RecyclingHeroes, które towarzyszy obchodom na całym świecie.

Jak uczcić Światowy Dzień Recyklingu?

Aby włączyć się w obchody, nie potrzeba spektakularnych działań – wystarczy:

• sprawdzić zasady segregacji odpadów obowiązujące w swojej gminie, ponieważ mogą się one różnić w zależności od miejsca zamieszkania,
• oddawać elektrośmieci i przeterminowane leki do wyznaczonych punktów zbiórki, zamiast wyrzucać je do zwykłych koszy,
• zastąpić jednorazowe torby i butelki ich wielorazowymi odpowiednikami – nawet na próbę przez jeden tydzień.

Idea Światowego Dnia Recyklingu polega na tym, by nie kończyć działań wraz z jednodniowymi obchodami, lecz wykorzystać tę datę jako impuls do wprowadzenia trwałych zmian. Ponieważ kolejna edycja święta odbędzie się dopiero za rok, nawyki wypracowane w tym czasie mogą przetrwać znacznie dłużej.

„Nie ma czegoś takiego jak „precz”. Kiedy coś wyrzucamy, musi to gdzieś trafić.”

Annie Leonard, autorka „The Story of Stuff”

Ciekawostki

1. Global Recycling Foundation nazywa odpady „siódmym zasobem” planety, obok wody, powietrza, węgla, ropy, gazu ziemnego i minerałów.
2. Jeden z najstarszych znanych aktów porządkujących gospodarkę odpadami w Europie to krakowski wilkierz z 1373 roku.
3. Hasłem towarzyszącym obchodom na całym świecie jest #RecyclingHeroes.