Dzień Naleśnika

Dzień Naleśnika obchodzony jest 2 lutego i dedykowany jest jednemu z najprostszych, a zarazem najbardziej uniwersalnych dań kulinarnych – cienkiemu plackowi przygotowywanemu z mąki, jajek i mleka, znanemu w niemal każdej kuchni świata pod różnymi nazwami. Data nie jest przypadkowa – zbiega się z katolickim świętem Ofiarowania Pańskiego, zwanym również Świętem Matki Bożej Gromnicznej, obchodzonym dokładnie 40 dni po Bożym Narodzeniu.

Dlaczego naleśniki 2 lutego?

We Francji dzień ten znany jest jako La Chandeleur i od wieków wiąże się z tradycją smażenia i spożywania naleśników. Zwyczaj ten sięga dawnych czasów i bywa łączony z symboliką okrągłego, złocistego placka przypominającego tarczę słońca, co w chrześcijańskiej tradycji nawiązuje do idei światła i oczyszczenia obecnej w Święcie Ofiarowania Pańskiego. Ta europejska tradycja stoi za popularnością naleśnikowej daty 2 lutego również w innych krajach.

Naleśnik a polski tłusty czwartek – różnice

Warto wyraźnie odróżnić Dzień Naleśnika od Tłustego Czwartku – ruchomego święta przypadającego w ostatni czwartek przed Środą Popielcową, kiedy w Polsce tradycyjnie spożywa się pączki i faworki. Oba dni łączy podobny, karnawałowy duch obżarstwa przed nadchodzącym okresem postu, ale mają zupełnie inny rodowód i inne dania w roli głównej – naleśniki w Dniu Naleśnika, pączki w Tłustym Czwartku.

Naleśnik na świecie – różne nazwy, ta sama idea

Cienki placek z ciasta na bazie mąki, jajek i mleka funkcjonuje w kuchniach całego świata pod różnymi nazwami i w różnych wariantach – francuska crêpe, amerykański pancake czy rosyjski blin różnią się grubością, składem i sposobem podania, ale wywodzą się z tej samej, bardzo starej idei prostego placka smażonego na patelni.

Jak uczcić Dzień Naleśnika?

To jedno z tych świąt, które łatwo obchodzić bez specjalnych przygotowań – wystarczy kuchnia i podstawowe składniki. Oto kilka propozycji na ten dzień:

• przygotować naleśniki na słodko, z ulubionym dodatkiem – dżemem, twarogiem czy owocami sezonowymi
• wypróbować wersję na słono, na przykład z farszem mięsnym, pieczarkowym lub warzywnym
• poszukać przepisu na francuskie crêpe suzette, klasyczny deser związany z tradycją Chandeleur

Dzień Naleśnika, mimo prostoty samego dania, ma za sobą realną, wielowiekową tradycję kulinarną i religijną – to rzadkość wśród świąt nietypowych, gdzie zwykle trzeba poprzestać na niepewnej, internetowej genezie zamiast sprawdzalnej historii sięgającej średniowiecznej Europy.

Ciekawostki

1. Tradycja wywodzi się podobno z V wieku, gdy papież Gelazy I miał nakazywać pieczenie i rozdawanie naleśników pielgrzymom przybywającym do Rzymu.
2. We Francji dzień ten nazywany jest La Chandeleur (Świętem Świec) i przypada dokładnie 40 dni po Bożym Narodzeniu, w dniu chrześcijańskiego święta Ofiarowania Pańskiego.
3. Okrągły kształt i złocisty kolor naleśnika mają symbolizować słońce i powrót światła wraz ze zbliżającą się wiosną.
4. Według ludowej tradycji, aby zapewnić rodzinie dostatek, podczas smażenia naleśnika należy jednocześnie przełożyć z ręki do ręki monetę.