Wspomnienie św. Augustyna z Canterbury, biskupa

27 maja obchodzimy wspomnienie św. Augustyna z Canterbury, pierwszego arcybiskupa Canterbury i misjonarza nazywanego apostołem Anglii. Święto ma charakter dowolny i przypada w kolorze białym. Warto pamiętać, by nie mylić go ze św. Augustynem z Hippony, autorem „Wyznań”, którego wspomnienie przypada 28 sierpnia – to dwie odrębne postaci, oddzielone niemal dwu wiekami.

Augustyn, opat benedyktyńskiego klasztoru św. Andrzeja na rzymskim wzgórzu Celius, w 596 roku został wyznaczony przez papieża Grzegorza Wielkiego na przywódcę wyprawy misyjnej do Brytanii. Grupa liczyła około czterdziestu mnichów, ale po drodze, zniechęcona opowieściami o Anglach, próbowała się wycofać – papież nakazał im jednak kontynuować misję. Ostatecznie wylądowali w Kent wiosną 597 roku.

Trafili w dobre miejsce – panujący wówczas król Etelbert, żonaty z chrześcijanką Bertą z frankijskiego rodu, przyjął misjonarzy życzliwie. Królowa, która korzystała w Canterbury z ocalałego rzymskiego kościoła, odegrała kluczową rolę w chrzcie Etelberta, co otworzyło drogę do masowych nawróceń. W Canterbury powstała katedra oraz opactwo świętych Piotra i Pawła, a Augustyn otrzymał od papieża paliusz jako metropolita.

Misja Augustyna łączy się z jednym z najważniejszych dokumentów wczesnego średniowiecza – listem Grzegorza Wielkiego do opata Mellitusa z 601 roku. Papież zalecił w nim, by nie burzyć pogańskich świątyń, lecz je oczyszczać i przekształcać w kościoły, a lokalne święta adaptować zamiast zwalczać. Chodziło o to, by ludzie łatwiej mogli zmienić wiarę, zachowując przyzwyczajenia.

Trudności pojawiły się natomiast w relacjach z wcześniej przybyłymi na wyspy chrześcijanami. Według relacji Bedy Czcigodnego spotkania Augustyna z biskupami brytyjskimi nie przyniosły porozumienia – spory dotyczyły m.in. obliczania daty Wielkanocy i formy tonsury. Spójny system dla całej Brytanii udało się wprowadzić dopiero w kolejnym pokoleniu. Augustyn zmarł 26 maja 604 lub 605 roku, a jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest dzień później.

Dziedzictwo Augustyna trwa do dziś – Canterbury pozostaje stolicą prymasowską Anglii, zarówno dla Kościoła katolickiego, jak i anglikańskiego. Ruiny założonego przez niego opactwa, katedra oraz kościół św. Marcina, gdzie modliła się królowa Berta, tworzą zespół wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

„Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście więc Pana żniwa, żeby wyprawił robotników na swoje żniwo.”

Łk 10,2