Wspomnienie św. Jana Sarkandra, prezbitera i męczennika

W polskim kalendarzu liturgicznym wspomnienie św. Jana Sarkandra obchodzone jest 30 maja, podczas gdy w Czechach przypada ono na 6 maja. Oba te dni mają charakter dowolny i związane są z kolorem czerwonym. Sarkander zginął, odmawiając ujawnienia treści spowiedzi, co czyni go patronem dobrej spowiedzi i obrońcą jej tajemnicy.

Urodził się 20 grudnia 1576 roku w Skoczowie na Śląsku Cieszyńskim. Studiował w Ołomuńcu i Pradze, a święcenia kapłańskie przyjął w 1609 roku. Następnie objął parafię w Holeszowie na Morawach, gdzie dominowały wpływy protestanckie, a napięcia wyznaniowe narastały, co ostatecznie doprowadziło do wybuchu wojny trzydziestoletniej.

W 1620 roku przez Morawy przemaszerowały oddziały lisowczyków, znanych z brutalności, wynajętych przez cesarza. Sarkander wyszedł im naprzeciw z procesją niosącą Najświętszy Sakrament, co ocaliło Holeszów, podczas gdy okoliczne miejscowości zostały zniszczone. Miejscowi protestanci uznali to jednak za sprowadzenie obcego wojska, co doprowadziło do jego aresztowania.

Poddano go torturom, lecz nie ujawnił treści spowiedzi, mimo że przesłuchujący próbowali wymusić na nim zeznania przeciwko miejscowemu możnowładcy. Zmarł 17 marca 1620 roku w wyniku odniesionych obrażeń.

Beatyfikowany przez Piusa IX w 1860 roku, kanonizowany został przez Jana Pawła II 21 maja 1995 roku w Ołomuńcu, razem ze św. Zdzisławą. Następnego dnia papież odprawił Mszę w Skoczowie na wzgórzu Kaplicówka, co było jedyną jego wizytą w tym mieście. W Ołomuńcu zachowała się kaplica wzniesiona nad miejscem, gdzie stała katownia, w której przetrzymywano Sarkandra.

Kanonizacja Sarkandra wywołała w Czechach protesty ze strony części środowisk protestanckich i świeckich, które postrzegają go jako symbol rekatolicyzacji Moraw po bitwie na Białej Górze. Jan Paweł II odniósł się do tego, podkreślając, że kanonizacja dotyczyła postawy Sarkandra wobec tajemnicy spowiedzi, a nie oceny historycznych sporów wyznaniowych.

W Skoczowie, przy rynku, działa muzeum poświęcone św. Janowi Sarkandrowi, urządzone w domu uważanym za miejsce jego urodzenia.

„Postaw, Panie, straż moim ustom i wartę przy bramie warg moich!”

Ps 141,3