Wspomnienie rocznicy poświęcenia rzymskiej Bazyliki Najświętszej Maryi Panny

5 sierpnia Kościół katolicki obchodzi wspomnienie poświęcenia rzymskiej bazyliki Matki Bożej Większej (Santa Maria Maggiore), które ma rangę wspomnienia dowolnego i symbolizowane jest białym kolorem liturgicznym. W Polsce dzień ten jest bardziej znany pod nazwą Matki Bożej Śnieżnej, a pod tym wezwaniem funkcjonuje kilkadziesiąt kościołów i kaplic.

Bazylika Santa Maria Maggiore jest jedną z czterech bazylik większych Rzymu i najstarszą świątynią na Zachodzie dedykowaną Matce Bożej. Obecny kształt kościoła jest wynikiem budowy zainicjowanej przez papieża Sykstusa III po soborze efeskim w 431 roku, na którym uznano tytuł Maryi jako Theotokos (Bogurodzicy). Budowla stanowi więc materialne świadectwo tego ważnego rozstrzygnięcia doktrynalnego, a nie tylko efekt pobożnej fundacji. Wewnątrz zachowały się mozaiki z V wieku, będące jednymi z najstarszych zabytków chrześcijańskiego Rzymu.

Nazwa „Matki Bożej Śnieżnej” wywodzi się z legendy, spisanej dopiero w średniowieczu. Według niej papież Liberiusz oraz rzymski patrycjusz mieli otrzymać we śnie nakaz wybudowania kościoła w miejscu, gdzie rankiem pojawi się śnieg. 5 sierpnia na wzgórzu Eskwilin spadł śnieg, co uznano za znak i w tym miejscu wzniesiono świątynię. Choć historycy traktują tę opowieść jako późniejsze wytłumaczenie nazwy i daty, kult związany z tym wydarzeniem przetrwał. Do dziś w rocznicę poświęcenia bazyliki z jej sklepienia sypane są na wiernych białe płatki róż.

Warto odróżnić dwa aspekty obchodów 5 sierpnia. Pierwszy dotyczy rocznicy konsekracji samej bazyliki, podobnie jak w przypadku innych rzymskich kościołów, takich jak bazylika laterańska czy watykańska. Drugi, związany z ludowym kultem Matki Bożej Śnieżnej, ma charakter wtórny wobec tej rocznicy. W praktyce liturgicznej oba elementy często się przenikają: liturgia skupia się na świątyni, podczas gdy kazania zwykle nawiązują do postaci Maryi.

Wnętrze bazyliki kryje cenne relikwie, w tym fragmenty żłóbka betlejemskiego, przechowywane pod głównym ołtarzem. To stąd pochodzi średniowieczna nazwa świątyni – *Sancta Maria ad Praesepem* (Przy Żłóbku). W bocznej kaplicy znajduje się ikona *Salus Populi Romani* (Ocalenie Ludu Rzymskiego), jeden z najstarszych i najbardziej czczonych wizerunków maryjnych w Rzymie. Przed tym obrazem modlili się kolejni papieże. To właśnie tutaj, zgodnie z własną wolą, został pochowany papież Franciszek w kwietniu 2025 roku.

„Błogosławione łono, które Cię nosiło, i piersi, które ssałeś”

Łk 11,27