Wspomnienie św. Józefa Sebastiana Pelczara, biskupa

19 stycznia w polskim kalendarzu liturgicznym obchodzone jest wspomnienie św. Józefa Sebastiana Pelczara, biskupa przemyskiego. Obchód ten jest obowiązkowy, a kolor liturgiczny to biel. Data nie nawiązuje do dnia śmierci świętego – Pelczar zmarł 28 marca, czyli w okresie niemal zawsze przypadającym w Wielki Post.

Święty Józef Sebastian Pelczar urodził się 17 stycznia 1842 roku w Korczynie pod Krosnem, w rodzinie chłopskiej. Święcenia kapłańskie przyjął w 1864 roku, a następnie studiował w Rzymie. Od 1877 roku wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w latach 1882-1883 pełnił funkcję rektora. Pozostawił po sobie podręczniki prawa kanonicznego i historii Kościoła, a także książkę *Życie duchowne*, która przez dziesięciolecia służyła jako lektura formacyjna w polskich seminariach.

Równolegle z karierą akademicką Pelczar angażował się w działalność społeczną. W 1891 roku założył Bractwo Najświętszej Maryi Panny Królowej Korony Polskiej, które prowadziło kuchnie dla ubogich, tanie mieszkania, szkołę dla dziewcząt oraz zapewniało pomoc służącym – grupie społecznej szczególnie narażonej w tamtym czasie. W 1894 roku, wspólnie z bł. Klarą Szczęsną, powołał Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (sercanki), które dziś działają w kilkunastu krajach, m.in. we Włoszech, Francji i na Ukrainie.

W 1899 roku Pelczar został biskupem pomocniczym przemyskim, a rok później objął diecezję, którą kierował aż do śmierci. Jego dorobek obejmuje około dwieście wzniesionych lub odnowionych kościołów, cztery synody diecezjalne, uporządkowanie katechizacji, rozwój bractw trzeźwościowych oraz opiekę nad emigrantami z Galicji. Wprowadził również obowiązek regularnych wizytacji parafii, samodzielnie objeżdżając diecezję kilkakrotnie.

Święty Józef Sebastian Pelczar zmarł 28 marca 1924 roku w Przemyślu. Został beatyfikowany przez Jana Pawła II 2 czerwca 1991 roku w Rzeszowie, a kanonizowany 18 maja 2003 roku w Rzymie. Jego relikwie spoczywają w archikatedrze przemyskiej.

Kult Najświętszego Serca Jezusowego stanowił centralny element życia i działalności Pelczara, co znalazło odzwierciedlenie w nazwie założonego przez niego zgromadzenia oraz w jego zaangażowaniu w przygotowanie aktu poświęcenia Polski Sercu Jezusowemu po odzyskaniu niepodległości. Dziedzictwo św. Józefa Sebastiana Pelczara pozostaje żywe zarówno w Kościele w Polsce, jak i poza jej granicami.

„Myśmy poznali i uwierzyli miłości, jaką Bóg ma ku nam. Bóg jest miłością: kto trwa w miłości, trwa w Bogu, a Bóg trwa w nim.”

1 J 4,16