Boże Narodzenie (drugi dzień)
Drugi dzień świąt Bożego Narodzenia w kalendarzu liturgicznym to święto św. Szczepana, pierwszego męczennika chrześcijaństwa. To zestawienie – dzień po narodzinach Jezusa Kościół wspomina człowieka, który oddał życie za wiarę w Niego – jest celowe i ma długą tradycję. Białe szaty świątecznej radości ustępują miejsca czerwieni, symbolizującej męczeństwo. Ma to przypominać, że przyjęcie wiary wiąże się z konsekwencjami.
Kim był św. Szczepan?
Z Dziejów Apostolskich wynika, że Szczepan był jednym z siedmiu mężczyzn wybranych przez wspólnotę jerozolimską do opieki nad ubogimi, aby apostołowie mogli skupić się na głoszeniu Ewangelii. Szybko jednak zaczął nauczać w synagogach, co doprowadziło do oskarżenia go o bluźnierstwo. Jego mowa obrończa, najdłuższa w całej księdze Dziejów Apostolskich, zakończyła się oskarżeniem słuchaczy o sprzeciw wobec Ducha Świętego. Szczepana wyprowadzono za miasto i ukamienowano – przy tej egzekucji obecny był Szaweł z Tarsu, późniejszy św. Paweł.
Tradycja rzucania owsem
Najbardziej rozpoznawalnym polskim zwyczajem związanym z tym dniem jest poświęcenie owsa i rzucanie nim w kościele, czasem nawet w kapłana – co nawiązuje bezpośrednio do ukamienowania św. Szczepana. Zwyczaj ten utrwalił się w przysłowiu: „w dzień świętego Szczepana rzucają owsem w kapłana”. Poświęcone ziarno miało podwójne znaczenie: służyło jako pokarm dla zwierząt oraz jako lekarstwo, a zasiane na wiosnę miało przynieść obfite plony. Po wyjściu z kościoła kawalerowie obsypywali panny zbożem, a dzieci obrzucały się nim nawzajem.
26 grudnia rozpoczynał również okres zwany godami lub godnimi świętami, trwający do Trzech Króli. Był to czas kolędowania, chodzenia z gwiazdą i turoniem oraz wzajemnych odwiedzin, na które w Wigilię i pierwszy dzień świąt nie było jeszcze miejsca. W Polsce dzień ten jest ustawowo wolny od pracy.
„Panie Jezu, przyjmij ducha mego!”
Dz 7,59
Najczęstsze pytania
Czy 26 grudnia jest dniem wolnym od pracy?
Tak, drugi dzień świąt Bożego Narodzenia jest dniem ustawowo wolnym od pracy.
Czy sklepy są otwarte 26 grudnia?
W czasie świąt państwowych, czyli dni wolnych od pracy, większość placówek handlowych pozostaje zamknięta. Są jednak pewne wyjątki przewidziane prawem, które umożliwiają otwarcie sklepów. Ze względu na możliwe modyfikacje przepisów, warto zweryfikować obowiązujące zasady przed wizytą w centrum handlowym lub sklepie.
Co obchodzimy 26 grudnia w Kościele katolickim?
Dzień Świętego Szczepana to drugi dzień oktawy Bożego Narodzenia, upamiętniający pierwszego męczennika chrześcijaństwa. W Polsce tradycyjnie w tym czasie święci się owies, który następnie rzuca się w tłum, co symbolizuje prześladowania wczesnych chrześcijan. Święty Szczepan jest również patronem kamieniarzy i osób pracujących w branży wydobywczej. Choć główne obchody odbywają się 27 grudnia, w niektórych regionach Polski świętowanie trwa przez całą oktawę, łącząc elementy bożonarodzeniowe z refleksją nad męczeństwem świętego.
Dlaczego w Polsce Boże Narodzenie trwa dwa dni?
W Kościele katolickim obchodzona jest oktawa Bożego Narodzenia, a dwudniowe świętowanie stało się powszechnie akceptowanym zwyczajem. Ten przyjęty tradycyjnie sposób celebracji został usankcjonowany prawnie na mocy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy.