Wszystkich Świętych

1 listopada to uroczystość Wszystkich Świętych, obchodzona w Polsce jako dzień wolny od pracy, charakteryzująca się białymi szatami liturgicznymi i obowiązkowym uczestnictwem we Mszy świętej. Święto to upamiętnia wszystkich zbawionych, zarówno tych kanonizowanych, jak i nieznanych, których wiara pozostaje tajemnicą Boga. Inspiracją dla tej uroczystości jest biblijna wizja niepoliczalnego tłumu świętych.

Początki święta sięgają V wieku, kiedy zaczęto czcić męczenników przy ich grobach. W 609 lub 610 roku papież Bonifacy IV poświęcił rzymski Panteon na kościół Najświętszej Maryi Panny i Wszystkich Męczenników, ustanawiając ich święto 13 maja. Datę na 1 listopada wprowadził Grzegorz III w VIII wieku, a później rozszerzył ją Grzegorz IV. Niektórzy badacze wskazują na możliwy związek tej daty z celtyckim świętem Samhain, kończącym rok gospodarczy.

W Polsce, mimo że 1 listopada jest dniem Wszystkich Świętych, a 2 listopada to Dzień Zaduszny (ustanowiony w 998 roku przez opata Odilona z Cluny), oba dni często są mylone. W praktyce to 1 listopada stał się dniem masowych odwiedzin cmentarzy, choć liturgicznie jest to dzień radości, a kolor szat to biel, nie fiolet.

Tradycja palenia zniczy na grobach, choć współcześnie popularna, ma korzenie w starszych obrzędach słowiańskich, polegających na pozostawianiu ognia i pokarmu na mogiłach. Kościół zaakceptował ten zwyczaj, włączając go w modlitwę za zmarłych.

Od 1 do 8 listopada wierni odwiedzający cmentarze i modlący się za zmarłych mogą uzyskać odpust zupełny, ofiarowany za dusze w czyśćcu. To jeden z powodów, dla których cmentarze pozostają w tym okresie tłumnie odwiedzane.

„Potem ujrzałem: a oto wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojący przed tronem i przed Barankiem.”

Ap 7,9