Wspomnienie Świętych Prymitywa i Fakunda

27 listopada przypada wspomnienie świętych Fakunda i Prymitywa, męczenników z Hiszpanii, choć obchód ten nie znajduje się w powszechnym kalendarzu Kościoła. Zaznaczmy od razu, że święto to figuruje jedynie w Martyrologium Rzymskim oraz w lokalnych kalendarzach północnej Hiszpanii, szczególnie w diecezji León.

Tradycja przedstawia Fakunda i Prymitywa jako braci, synów setnika Marcelego, którzy ponieśli śmierć męczeńską nad rzeką Cea, w pobliżu dzisiejszego miasta Sahagún, na przełomie III i IV wieku. Źródła historyczne na ten temat są skąpe i późne, a podawane daty ich śmierci różnią się o ponad sto lat. Pewnym faktem jest jednak lokalny kult, poświadczony już we wczesnym średniowieczu.

Najbardziej namacalnym śladem po świętych jest nazwa miasta Sahagún, które wywodzi się od łacińskiej formy imienia Fakunda – Sanctum Facundum. Przez wieki wymowa uległa zniekształceniu, co doprowadziło do powstania współczesnej nazwy. Dziś miasto w prowincji León nosi nazwę będącą bezpośrednim nawiązaniem do imienia jednego z męczenników.

W XI i XII wieku nad grobem świętych powstało potężne opactwo benedyktyńskie, które stało się jednym z najważniejszych ośrodków monastycznych Półwyspu Iberyjskiego. Klasztor w Sahagún był głównym przyczółkiem reformy kluniackiej w Hiszpanii, cieszącym się opieką królów Kastylii i Leónu. Leżący na Drodze św. Jakuba, w połowie trasy z Roncesvalles do Santiago de Compostela, przez stulecia stanowił ważny punkt postojowy dla pielgrzymów. Do dziś z dawnego opactwa pozostały głównie ruiny oraz kilka ceglanych kościołów w stylu mudéjar, będących świadectwem współistnienia kultur chrześcijańskiej i muzułmańskiej w średniowiecznej Hiszpanii.

Warto zaznaczyć, że św. Fakunda z Sahagún nie należy mylić ze św. Janem z Sahagún, augustianinem żyjącym w XV wieku, którego przydomek pochodzi od tego samego miasta – a więc pośrednio od męczennika Fakunda.

„Kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony.”

Mt 24,13