Święto Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła
Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła nie posiada stałej daty liturgicznej – przypada ono w poniedziałek po uroczystości Zesłania Ducha Świętego, czyli pięćdziesiąt dni po Wielkanocy. Umiejscowienie tego święta bezpośrednio po Pięćdziesiątnicy nie jest przypadkowe; nawiązuje ono do obecności Maryi w Wieczerniku wraz z apostołami w dniu narodzin Kościoła.
Tytuł nadany przez Sobór Watykański II
Tytuł Matki Kościoła został oficjalnie zatwierdzony przez papieża Pawła VI 21 listopada 1964 roku, podczas trzeciej sesji Soboru Watykańskiego II. Było to podsumowanie dyskusji teologicznych na temat roli Maryi w nauczaniu o Kościele. Podstawą biblijną tego wezwania jest scena z Ewangelii św. Jana, w której Jezus na krzyżu powierza swoją Matkę i wszystkich wierzących Janowi, co interpretowane jest jako akt oddania całej wspólnoty Chrystusowej pod opiekę Maryi.
Polska inicjatywa w Kościele powszechnym
To wyjątkowy przypadek, gdy polska tradycja liturgiczna została rozszerzona na cały Kościół. Konferencja Episkopatu Polski wprowadziła to wspomnienie do krajowego kalendarza liturgicznego 4 maja 1971 roku, za zgodą papieża Pawła VI. Przez dziesięciolecia obchodzone było wyłącznie w Polsce i Argentynie. Dopiero 11 lutego 2018 roku papież Franciszek, dekretem Kongregacji ds. Kultu Bożego, nadał mu rangę obowiązującą dla całego Kościoła łacińskiego. W polskim kalendarzu liturgicznym zachowało ono wyższą rangę święta.
Maryja jako Matka wspólnoty wierzących
Czytania liturgiczne tego dnia koncentrują się na dwóch kluczowych momentach: scenie z Dziejów Apostolskich, gdzie apostołowie modlą się razem z Maryją w oczekiwaniu na zesłanie Ducha Świętego, oraz na fragmencie Ewangelii św. Jana opisującym słowa Jezusa na krzyżu. To zestawienie podkreśla, że macierzyństwo Maryi wobec Kościoła nie jest jedynie symbolicznym tytułem z XX wieku, lecz ma swoje korzenie w samym początku wspólnoty wierzących.
„Oto Matka twoja.”
J 19,27