Dzień Borsuka

Dzień Borsuka, obchodzony 6 października, przypomina o zwierzęciu, które mieszka wśród nas, choć widuje się je niezwykle rzadko. Borsucze nory bywają starsze od domów, obok których stoją. Niektóre systemy korytarzy użytkowane są przez kolejne pokolenia zwierząt od kilkudziesięciu, a bywa że nawet od kilkuset lat.

Pochodzenie święta

Data Dnia Borsuka pochodzi z Wielkiej Brytanii, gdzie 6 października obchodzi się National Badger Day. Święto promowane jest przez organizacje zajmujące się ochroną tego gatunku. Dokładne okoliczności ustanowienia tej daty nie są jasno udokumentowane, ale brytyjskie źródła podają, że funkcjonuje ono od połowy drugiej dekady XXI wieku.

W Wielkiej Brytanii święto ma wyraźny kontekst polityczny. Od lat toczy się tam spór o odstrzał borsuków, prowadzony w ramach walki z gruźlicą bydła. Organizacje przyrodnicze wykorzystują 6 października do protestów przeciwko tej praktyce.

Charakterystyka borsuka

Borsuk europejski należy do rodziny łasicowatych, jest więc krewnym kuny, wydry i gronostaja. Choć budową ciała zupełnie ich nie przypomina, jest krępy, ciężki, o charakterystycznej białej głowie z dwoma czarnymi pasami biegnącymi przez oczy. Dorosły osobnik waży kilkanaście kilogramów, a jesienią, przed zimą, znacznie więcej.

Prowadzi nocny tryb życia i jest wszystkożerny, wyjątkowo mało wybredny. W jego diecie dominują dżdżownice, owady, ślimaki, gryzonie, korzenie, owoce i grzyby.

Borsucze miasto pod ziemią

Największym osiągnięciem borsuka jest jego nora, nazywana borsuczyskiem. To nie pojedynczy korytarz, lecz rozbudowany system tuneli z komorami mieszkalnymi, wieloma wyjściami i osobnymi miejscami przeznaczonymi na odchody, kopanymi z dala od części sypialnej. Borsuki wymieniają ściółkę w komorach i wynoszą starą na zewnątrz — pod względem higieny biją na głowę większość dzikich ssaków.

Ciekawostka: w borsuczyskach często zamieszkują lisy, korzystające z gotowej infrastruktury. Borsuki zwykle to tolerują, choć porządku po sobie sąsiad nie zostawia.

Borsuki żyją zwykle w grupach rodzinnych, dzielących wspólną norę i wspólny obszar. Granice terytorium znakują wydzieliną gruczołów, a przynależność do grupy rozpoznają po zapachu — osobnik obcy zostaje wykryty natychmiast.

Borsuk a sen zimowy

Borsuk nie zapada w prawdziwy sen zimowy, tylko w stan odrętwienia. Obniża aktywność, żyje z zapasów tłuszczu zgromadzonych jesienią, ale w cieplejsze dni potrafi wyjść z nory. Dlatego jesienny apetyt borsuka jest tak wyraźny; to jedyny sposób na przetrwanie chudych miesięcy.

W Polsce borsuk jest zwierzęciem łownym objętym okresem ochronnym, a nie gatunkiem chronionym — to częste źródło nieporozumień.

Jak obchodzić 6 października

• Wybierz się na spacer do lasu liściastego ze skarpami i zboczami — borsuki kopią nory tam, gdzie łatwo odprowadzić wodę.
• Szukaj śladów, nie zwierząt. Charakterystyczne są odciski z pięcioma pazurami, wydeptane ścieżki i kopce wybranej ziemi przy wejściu.
• Nie zbliżaj się do czynnej nory i nie zaglądaj do środka. Zaniepokojone borsuki potrafią porzucić stanowisko użytkowane przez pokolenia.
• Jeśli chcesz zobaczyć zwierzę, przyjdź o zmierzchu i ustaw się pod wiatr. Borsuk ma słaby wzrok, ale znakomity węch i słuch.